مختصری از قوانین والیبال را در ذیل بخوانید
Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
AR-SA
MicrosoftInternetExplorer4
/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}
تمامی قوانین ومقررات والیبال
ترکيب تيم
هر تيم مىتواند حداکثر از ۱۲ بازيکن، يک مربي، يک کمک مربي، يک فيزيوتراپ و يک پزشک تشکيل شود.
تجهيزات
تجهيزات يک بازيکن شامل: پيراهن، شورت و کفش ورزشى است. کفشها بايد سبک و مناسب بازى و زير آنها،لاستيکى يا چرمى و بدون پاشنه باشد.
کسب يک امتياز، برنده ست و برنده مسابقه
ساختار بازى
قرعه با سکه
قبل از مسابقه داور اول قرعه با سکه (قرعهکشي) را براى انتخاب و تعيين زدن اولين سرويس و انتخاب يک سمت زمين دست اول انجام مىدهد. چنانچه ست نتيجه (ست پنجم) بايد انجام شود، قرعه جديد انجام خواهد شد.
قرعه با سکه با حضور کاپيتانهاى هر دو تيم انجام مىشود.
برنده قرعه يکى از موارد را انتخاب مىکند:
۱. حق زدن سرويس يا دريافت سرويس
۲. يک سمت زمين
بازنده قرعه، انتخاب باقىمانده را بعهده دارد.
اگر برنده قرعه يک سمت زمين را انتخاب نمايد، بازنده قرعه يکى از اين دو، يعنى حق انتخاب زدن اولين سرويس يا دريافت را خواهد داشت، وشق باقىمانده به برنده قرعه تعلق خواهد گرفت.
در حالت گرم کردن متوالى (تيمها جدا ازهم)، تيمى که زدن اولين سرويس را به عهده دارد در اولين نوبت، روى تور تمرين مىکند.
دوره گرم کردن
قبل از مسابقه، اگر تيمها زمين ديگرى را براى گرم کردن در اختيار داشتهاند، هر تيم به مدت ۳ دقيقه به گرم کردن روى تور مىپردازد. در غير اين صورت هر تيم مىتواند پنج دقيقه روى تور تمرين کند.
چنانچه هر دو کاپيتان موافق گرم کردن روى تور باهم باشند، مىتوانند به مدت ۶ دقيقه يا ۱۰ دقيقه متفقاً روى تور تمرين کنند
برگ ارنج تيم
در تمام اوقات بازى هر تيم بايد شش بازيکن در زمين بازى داشته باشد. ارنج شش بازيکن شروع کننده تيم در هر ست، نشان دهنده چرخش بازيکنان آن تيم در زمين بازى است. اين ترتيب بايد در سرتاسر ست رعايت شود و با قوت باقى بماند.
قبل از شروع هر ست، مربى بايد ارنج بازيکنان شروع کننده تيمش را که روى برگ ارنج نوشته است تحويل دهد. اين برگ بايد بموقع تکميل و امضاء شده و به داور دوم يا نويسنده تسليم گردد.
بازيکنانى که در ارنج شروع ست نيستند، ذخيرههاى آن ست محسوب مىشوند (باستثناء ليبرو).
وقتى که برگ ارنج به داور دوم يا نويسنده تسليم شد، تغيير در برگ ارنج مجاز نيست مگر با درخواست تعويض قانونى براى تيم
اختلاف بين وضعيت جاگيرى بازکينان در زمين بازى و برگ ارنج تيم:
اگر قبل از شروع ست در وضعيت جاگيرى بازيکنان در زمين بازى و برگ ارنج اختلاف مشاهده شود وضعيت بازيکنان بايد به همان ترتيب تعيين شده در برگ ارنج تيم اصلاح شود. تيم جريمه نخواهد شد.
چنانچه، قبل از شروع ست، مشخص شود که شماره بازيکن در زمين بازي، در برگ ارنج تيم ثبت نشده است، وضعيت قرار گرفتن بازيکنان بايد بر طبق ارنج تيم با جايگزين نمودن بازيکن اعلام شده در برگ ارنج تيم اصلاح شود. تيم مجازات نخواهد شد.
بهر حال اگر مربى تيم بخواهد بازيکن يا بازيکنانى که نامشان در ارنج تيم ثبت نشده است در زمين باقى بمانند، او بايد درخواست تعويض قانونى بنمايد. بنابراين شماره آن بازيکن يا بازيکنان، بعنوان تعويض در برگ امتيازات مسابقه ثبت خواهد شد.
جاگيرىها
در لحظهاى که سرويس به توسط سرويس زننده زده مىشود، بازيکنان هر تيم بايد در داخل زمين خود، براساس ترتيب چرخش و ارنج مربوطه جاگيرى کنند (باستثناء زننده سرويس(
نحوه جاگيرى بازيکنان به ترتيب زير مىباشد:
سه بازيکن نزديکتر به تور، بازيکنان رديف جلو، و به ترتيب منطقه ۴ (سمت چپ جلو)، منطقه ۳ (وسط جلو) و منطقه ۲ (سمت راست جلو) را اشغال مىنمايند.
یا سه بازيکن ديگر بازيکنان رديف عقب هستند که به ترتيب مناطق يا جاهاى ۵ (چپ عقب)، ۶ (وسط عقب) و ۱ (راست عقب) را اشغال مىکنند.
ارتباط بين جاگيرىهاى بازيکنان:
هر بازيکن رديف عقب بايد نسبت به بازيکن رديف جلو مربوط به خود در فاصله دور تر از تور جاگيرى کند.
بازيکنان رديف جلو و بازيکنان رديف عقب در رعايت جاگيرى جانبى (سمت چپ يا راست) بايد به همان ترتيب اشاره شده در قانون بالا باشند
کنترل و تعيين جاگيرى بازيکنان براساس تماس پاهاى آنها با زمين و به ترتيب زير انجام مىشود:
۱. حداقل قسمتى از پاى هر بازيکن رديف جلو بايد از پاى بازيکن رديف عقب مربوط به خود به خط مرکزى يا وسط نزديکتر باشد.
۲. هر بازيکن سمت راست (يا چپ) بايد حداقل قسمتى از پايش از پاهاى بازيکن وسط رديف مربوط به خود به خط کنار سمت راست (يا چپ) نزديکتر باشد.
وقتى که سرويس زده شد، بازيکنان مىتوانند تغيير مکان داده و هر محلى را در زمين بازى و منطقه آزاد مربوط به خودشان اشغال نمايند.
خطاى جاگيرى
يک تيم وقتى مرتکب خطاى جاگيرى مىشود که در لحظه زدن سرويس هر يک از بازيکنان آن تيم، در وضعيت جاگيرى صحيح خود نباشد
اگر سرويس زننده در لحظه اجراى سرويس مرتکب خطاى سرويس شود خطاى سرويس زننده بر خطاى جاگيرى اولويّت دارد.
چنانچه بعد از زدن سرويس، خطاى سرويس اتفاق افتد خطاى سرويس اولويّت دارد و به حساب خواهد آمد.
خطاى جاگيرى نتايج زير را در بر دارد:
۱. تيم با از دست دادن رالى مجازات مىشود.
۲. وضعيت جاگيرى بازيکنان بايد تصحيح گردد
چرخش
ترتيب چرخش بازيکنان با توجه به برگ ارنج ارائه شده تيم و با رعايت ترتيب زدن سرويس و جاگيرى بازيکنان در سرتاسر ست کنترل و تعيين مىشود.
وقتى که تيم دريافت کننده سرويس حق زدن سرويس را بدست مىآورد، بازيکنان اين تيم بايد در جهت موافق عقربه ساعت و به فاصله يک منطقه (يک محل) چرخش نمايند: بازيکن منطقه ۲ براى زدن سرويس به منطقه ۱ و بازيکن منطقه ۱ به منطقه ۶ و غيره چرخش مىکنند.
خطاى چرخش
خطاى چرخش زمانى صورت مىگيرد که زدن سرويس بر طبق ترتيب چرخش انجام نشده باشد. خطاى چرخش نتايج زير را در بر دارد:
۱. تيم با از دست دادن رالى مجازات مىشود.
۲. ترتيب چرخش بازيکنان اصلاح مىشود.
۳. باید دقیقاً زمانی را که تیم مرتکب خطای چرخش شده است تعیین شود و کلیه امتیازاتی که تیم خطا کننده در وضعیت خطا بدست آورده باطل میگردد. اما در این وضعیت امتیازات کسب شده توسط تیم حریف با اعتبار باقی میماند.
چنانچه تعيين لحظه اقدام به خطا ميسر نباشد، امتيازات باطل نمىشود و تنها تيم با از دست دادن رالى مجازات مىگردد
استراحت در بازى
زمان استراحت
هر تيم در هر ست از دو تايم استراحت ۳۰ ثانيه مىتواند استفاده کند.
زمان استراحت فنى:
در هر ست در امتيازات ۸ تا ۱۶ تيمها از استراحت فنى به مدت ۳۰/۱ دقيقه استفاده مىکنند. اين استراحت فنى علاوه بر دو تايم استراحت ۳۰ ثانيهاى مىباشد.
فاصله استراحت
زمان فاصله استراحت:
ضربان قلب در دور برگشت به حال اوليه پس از مرحلهٔ تمرين، بهترين شاخصى است که نشان مىدهد آيا فرد از نظر فيويولوژيکى براى مرحله بعدى آمادگى دارد يا نه! براى مثال در مورد مردان و زنان کمتر از ۲۰ سال، ورزشکار و غيرورزشکار، ضربان قلب بايد حداقل به ۱۴۰ ضربه در دقيقه بين تکرارها و ۱۲۰ ضربه در دقيقه بين دورهها کاهش يابد. اين ضربان را بايد در طول فاصلهٔ استراحت با گرفتن شمارهها در ۶ يا ۱۰ ثانيه و ضرب آن در ۱۰ يا ۶ براى تبديل آن به دقيقه بهدست آورد. زمان استراحت به اندازهاى است که ضربان قلب از ۱۴۰ کمتر نشود و بين دورهها نيز از ۱۲۰ پائينتر نباشد.
نوع فاصله استراحت:
آنچه شما در طول فواصل استراحت انجام مىدهيد از اهميت خاصى برخوردار است، زيرا اين مرحله نيز مربوط به دستگاه انرژى است که ممکن است بخواهيد آن را توسعه دهيد. نوع فعاليت ممکن است اين موارد باشد:
۱. استراحت فعال، تمرينات سبک يا متوسط شامل راه رفتن تند، دويدن نرم و سبک و...
۲. استراحت غيرفعال، به حرکاتى مانند حرکات نرم، راه رفتنِ آهسته، خم و باز کردن دست و پا مىگويند. معمولاً براى تعيين نوع شدت کار، ملاک تشخيص، ضربان قلب ورزشکار يا قيافه ظاهرى او است.
مقدمات مسابقه
قرعهکشى:
قبل از گرم کردن روى تور، داور اول در حضور کاپيتانهاى هر دو تيم قرعهکشى را انجام مىدهد. برنده قرعه يکى از موارد زيرا را انتخاب مىکند:
۱. حق زدن سرو يا دريافت سرو (اگر برنده قرعه زدن سرو را انتخاب کند، دريافت سرو انتخاب زمين بهعهده بازندهٔ قرعه است)
۲. انتخاب يک سمت زمين
۳. بازنده قرعه باقيمانده را مىپذيرد.
دوره گرم کردن
چنانچه هر دو کاپيتان موافقت کنند، گرم کردن را با هم انجام دهند، تيمها مىتوانند به مدت ۶ دقيقه يا ۱۰ دقيقه متفقاً روى تور تمرين کنند
توپ
توپ بايد کاملاً کروى بوده، از يک لايهٔ چرم نازک و نرم پوشيده شده باشد. رنگ توپ بايد يکنواخت باشد. انتخاب رنگ روشن براى توپ، در سالن مناسبتر است. محيط توپ از ۶۵ تا ۶۷ سانتىمتر و وزن آن از ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم تعيين شده است.
توپ در بازى
وقتى توپ داخل محسوب مىشود که با زمين بازى يا خطوط اطراف آن تماس پيدا کند. توپ موقعى خارج (اوت) است که قسمتى از آنکه به زمين برخورد مىکند کاملاً خارج از خطوط زمين بازى باشد و يا با شيء خارج از زمين بازي، سقف سالن يا شخصى که خارج از زمين بازى است تماس پيدا کند.
تعداد تماس با توپ:
هر تيم حق دارد حداکثر سه ضربه (تماس) براى ارسال توپ از بالاى تور به زمين حريف انجام دهد (تماسهاى دفاع روى تور جزءِ اين سه ضربه محسوب نمىشود). يک بازيکن نمىتواند دومرتبه پى در پى به توپ ضربه بزند (به استثناى دفاع روى تور). وقتى دو يا سه بازيکنِ همتيم بهطور همزمان توپ را لمس کنند، اين تماسها دو يا سه ضربه محسوب مىشوند (به استثناء دفاع روى تور). اگر دو يا سه بازيکن همتيم براى زدن توپ به توپ برسند، اما فقط يکى از آنها توپ را لمس کند، اين تماس يک ضربه از سه ضربهٔ تيم محسوب مىشود (حتى اگر برخورد بدنى هم صورت گيرد). اگر توپ بهطور همزمان توسط دو بازيکن از دو تيم حريف روى تور لمس شود و در جريان بازى قرار گيرد، تيم دريافت کننده حق استفاده از سه تماس ديگر با توپ را دارد. اما اگر چنين توپى در يک طرف به خارج زمين برود، خطاى تيمى به حساب مىآيد که در طرف مقابل است.
مشخصات زدن توپ:
توپ مىتواند با هر قسمتى از بدن و حتى پاها لمس شود. توپ بايد بهطور صحيح و واضح زده شود. اين کار نبايد بهصورت کشيدن، فشار دادن، مکث کردن، حمل يا گرفتن و پرتاب کردن صورت گيرد. توپ مىتواند به قسمتهاى مختلف بدن برخورد نمايد، مشروط بر اينکه اين تماسها همزمان صورت پذيرند. در دفاع روى تور، برخوردهاى پياپى توپ به يک يا چند مدافع مجاز است، به شرط اينکه تماسها در حالت دفاع روى تور (با انجام يک عمل) صورت گيرد. چنانچه بازيکن براى رسيدن به توپ از همتيم خود يا هر شيء يا بنائى کمک بگيرد خطا محسوب مىشود.
عبور توپ از تور:
توپى که به زمينِ حريف (مقابل) فرستاده مىشود، بايد از روى تور و از داخل فضاى عبور مجاز بگذرد. فضاى عبور مجاز آن قسمت از سطح عمودى تور است که به اين ترتيب محدودهٔ آن تعيين مىشود:
۱. در پائين، بهوسيله لبه بالائى تور
۲. به طرفين، بهوسيله آنتنها
۳. در بالا، بهوسيله سقف سالن. وقتى که توپ بهطور کامل از فضاى زيرِ تور عبور کند خارج (اوت) محسوب مىشود.
برخورد توپ به تور در هنگام گذشتن از آن بلامانع است، حتى هنگام اجراء سرو (قانون جديد). توپى که به داخل تور زده شود و يا با برخورد به آن، به زمين حريف برود، با در نظر گرفتنِ سه ضربه، مىتوان بازى را ادامه داد.
تماس با تور:
تماس با تور فقط موقعى خطا است که عمل بازى با توپ در منطقهٔ جلو انجام شود يا توپ در منطقهٔ جلو باشد. بهطور کلى تماس با تور موقعى خطا محسوب مىشود که بازيکن خاطى در محور اصلى مسير عبور توپ قرار داشته باشد.
نفوذ از زير تور:
بازيکن مجاز است از زير تور به فضاى حريف (فضاى حريف: محوطه و حاشيه زمين هر تيم، فضاى آن تيم محسوب مىشود) نفوذ نمايد، مشروط بر اينکه مزاحمتى براى بازى حريف ايجاد نکند.
کاپيتان
کاپيتان تيم بايد در برگ ثبت امتيازات مسابقه مشخص شود. کاپيتان تيم با يک نوار ۲×۸ سانتىمترى که در زير شماره سينه به پيراهن او با رنگ متفاوت وصل شده شناخته مىشود. وقتى کاپيتان تيم در زمين بازى نيست، مربى يا خودِ کاپيتان تيم، بازيکن ديگرى را بهعنوان کاپيتان معرفى خواهد کرد.
وظايف عمده کاپيتان:
۱. کاپیتان ، قبل از مسابقه برگ ثبت امتیازات را امضاء میکند.
۲. وی بهعنوان نماینده تیم خود در قرعهکشی شرکت میکند.
۳. در جریان مسابقه هنگامی که توپ خارج از بازی است ، فقط کاپیتان مجاز است با داوران صحبت کند (تصویر زیر).
درخواست اجازه برای تعویض لباس یا تجهیزات ، رسیدگی کردن به جاگیری تیمها ، درخواست وقفهها یا توقفهای قانونی بازی و در پایان مسابقه ، تشکر از داوران و امضاء برگ ثبت امتیازات برای تأیید نتایج از وظایف دیگر کاپیتان است
شماره پيراهن
شماره باید در قسمت میانی جلو و پشتِ پیراهن باشد.
رنگ شمارهها باید از رنگ پیراهن متمایز باشد.
حداقل طول آنها در روی سینه ۱۰ سانتیمتر و بر روی پشت ۱۵ سانتیمتر و پهنای آنها حداقل ۲ سانتیمتر باشد.
پوشیدن لباس بدون شمارهٔ رسمی و یا با رنگی متفاوت از لباس دیگر بازیکنان ممنوع است (بهجز بازیکن لیبرو
رنگ و طرح پیراهن یا بلوز بازیکن لیبرو باید نسبت به دیگر بازیکنان متمایز باشد.
ليبرو، به بازيکنى گفته مىشود که تحت شرايطى به دفعات با بازيکنان خط عقب زمين ”۵، ۶، ۱“ بهمنظور توپگيرى تعويض مىشود.
تعداد ستها در يک مسابقه
کليه مسابقات بينالمللى در سه ست از پنج ست برگزار مىشود و بازى با برد سه ست بهوسيله يکى از طرفين خاتمه پيدا مىکند. همچنين در مسابقاتى که بهصورت دو ست از سه ست انجام مىشود براى برنده شدن دو ست کافى است.
يکى از تغييرات مورد نظر در قوانين و مقررات واليبال کاهش مدت زمان هر ست از بازى است که در حد قابل قبولى به کنترل زمان و نهايتاً به افزايش هيجان مسابقه واليبال مىانجامد. آنچه در اين مرحله از دگرگونى مقررات حائزاهميت مىباشد، يادآورى اين نکته است که هر گونه تغييرى خصوصاً در ارتباط با مقررات بازى از سالها پيش برنامهريزى مىگردد و براى بررسى نکات مثبت و منفى به بوته آزمايش سپرده مىشود. مسلماً تغيير در قوانين و مقررات جديد هم خارج از چهارچوب اصول ذکر شده نيست و مطمئناً موجب تعالى پيشرفت و افزايش هيجان در مسابقات خواهد شد.
وسايل تخصصى رشته
منطقه بازی
زمين بازى به شکل مربع مستطيل به ابعاد ۹×۱۸ متر (۱۸ متر طول و ۹ متر عرض)، که در همه سمتها و اطراف بايد به وسيله يک منطقه آزاد حداقل به پهناى ۳ متر احاطه شده باشد
فضاى آزاد بازى فضائى است در بالاى منطقه بازى که بايد حداقل تا ارتفاع ۷ متر بدون موانع باشد. اين ارتفاع از سطح زمين اندازهگيرى مىشود.
براى مسابقات جهانى FIVB، زمين بازى بايد حداقل به اندازه ۵ متر از خطوط کنار و ۸ متر از خطوط انتها منطقه آزاد داشته باشد و اندازهگيرى شود و فضاى آزاد منطقه بازى بايد حداقل به اندازه ۵۰/۱۲ متر ارتفاع داشته و بدون موانع باشد. اين ارتفاع از سطح زمين اندازهگيرى مىشود.
براى مسابقات قهرمانى بزرگسالان جهان و بازىهاى المپيک، منطقه آزاد زمين بايد از خطوط کنارى ۶ متر و از خطوط انتهائى ۹ متر اندازهگيرى شود.
سطح بازى کردن
سطح زمين بازى و منطقه آزاد آن بايد صاف، افقي، يکنواخت و يکسان باشد، اين سطح نبايد هرگونه صدمات و مجروح شدن بازيکنان را سبب شود. بازى کردن روى زمينهاى ناهموار يا لغزنده ممنوع است.
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، فقط سطح پوشش شده از چوب يا مواد مصنوعى مجاز است. هرگونه کفپوش منطقه بازى بايد قبلاً توسط FIVB تأييد شده باشد.
در محلهاى سرپوشيده (سالنها)، زمين بازى بايد به رنگ روشن باشد.
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، خطوط زمين بازى بايد به رنگ سفيد و استفاده از رنگهاى متفاوت از يکديگر براى زمين بازى و منطقه آزاد آن ضرورى است.
براى زمينهاى روباز (هواى آزاد) شيب ۵ ميليمتر جهت کشش و حرکت آب در هر متر مربع مجاز است. استفاده از خطوط ساخته شده از مواد سخت و جامد ممنوع است
خطوط روى زمين
پهناى تمامى خطوط ۵ سانتيمتر است. اين خطوط بايد به رنگ روشن و متفاوت از رنگ سطح زمين و ديگر خطوط موجود در منطقه بازى باشد.
خطوط محدودکننده:
دو خط کنارى (طولي) و دو خط انتهائى (عرضي) محدود زمين بازى را مشخص مىسازد. هر دو خطوط کنارى و انتهائى در داخل محدوده زمين بازى رسم شده و در اندازهگيرى ابعاد زمين را شامل مىشود.
خط مرکزى (وسط
محور يا ميان خط مرکزى (وسط) زمين بازى را به دو قسمت مساورى تقسمى مىنمايد که اندازه هر قسمت ۹×۹ متر است. اين خط از زير تور و از وسط خط کنار يک طرف به وسط خط کنارى طرف ديگر کشيده مىشود.
خط حمله:
در هر نيمه زمين، يک خط حمله به اندازه ۳ متر رسم شده است. اين اندازه از محور خط وسط يا مرکزى تا لبه خارجى خط حمله محاسبه مىگردد و منطقه جلو را مشخص مىسازد. (قانون منطقه جلو).
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، خط حمله در خارج زمين بازى با اضافه نمودن پنج پارهخط کوتاه که هر يک به طول ۱۵ سانتيمتر و پهناى پنج سانتيمتر و به فاصله ۲۰ سانتيمتر از يکديگر کشيده شده است ادامه مىيابد که مجموع طول پارهخطها و فاصلهها تا خط کنارى ۷۵/۱ متر است.
مناطق و نواحى
منطقه جلو:
در هر طرف زمين، منطقه جلو به اندازه ۳ متر از محور خط مرکزى تا لبه خارجى خط حمله مشخص شده است (در اندازهگيرى پهناى خط حمله اندازه ۳ متر را شامل مىشود).
منطقه جلو در خارج زمين بازى و آنسوى خط کنارى تا انتهاى منطقه آزاد زمين ادامه دارد و منطقه جلو را شامل مىشود.
منطقه سرويس:
منطقه سرويس به پهناى ۹ متر در پشت خط انتهائى هر طرف زمين مشخص است (خط انتها را شامل نمىشود).
اين منطقه از قسمتهاى جانبي، به وسيله دو خط کوتاه که هر يک ۱۵ سانتيمتر طول دارد و در فاصله ۲۰ سانتيمترى خط انتها و امتداد خطوط طولى زمين رسم شده است محدود مىگردد. هر دو خط کوتاه جانبى در اندازهگيرى پهناى ۹ متر منطقه سرويس را شامل مىشود. در عمق، منطقه سرويس تا انتهاى منطقه آزاد امتداد دارد.
منطقه تعويض:
منطقه تعويض با امتداد فرضى خط حمله هر نيمه زمين (خط حمله هر دو طرف) به دو طرف ميز نويسنده، تعيين حدود مىشود
ناحيه گرم کردن:
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB نواحى گرم کردن تقريباً به اندازه ۳×۳ متر در طرف محل قرار گرفتن نيمکتهاى
تيمها و در گوشههاى خارج از منطقه آزاد زمين مشخص مىشود.
منطقه جريمه (پنالتي
يک منطقه جريمه به اندازه يک متر در يک متر (متر ۱×۱ متر) که با دو صندلى مجهز است، در منطقه کنترل يعنى خارج از منطقه آزاد زمين و در فاصله بين نيمکت و ناحيه گرم کردن تيم ۵۰/۱ متر عقبتر قرار گرفته است. اين منطقه با خط به پهناى ۵ سانتيمتر و به رنگ قرمز محدود شده است.
درجه حرارت
حداقل درجه حرارت نبايد پايينتر از ۱۰ درجه سانتىگراد (۵۰ فارنهايت) باشد.
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، حداقل درجه حرارت نبايد بالاتر از ۲۵ درجه سانتيگراد (۷۷ فارنهايت) و حداقل نبايد پايينتر از ۱۶ درجه سانتيگراد (۶۱ فارنهايت) باشد.
نور
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، نور روى منطقه بازى بايد از ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ لوکس باشد و براى تعيين ميزان نور از ارتفاع يک مترى بالاى سطح منطقه بازى اندازهگيرى مىشود.
تور و ميلهها
ارتفاع تور
در بالاى خط مرکزى (وسط) يک تور به طور عمودى قرار داده شده که ارتفاع لبه بالاى آن تا سطح زمين ۴۳/۲ متر براى مردان و ۲۴/۲ متر براى زنان تنظيم مىگردد.
ارتفاع تور از وسط زمين بازى اندازهگيرى مىشود. ارتفاع تور (در بالاى خطوط کناري) بايد عيناً به همان اندازه ارتفاع وسط تور باشد و نبايد از ارتفاع رسمي، بيش از ۲ سانتيمتر تجاوز نمايد.
ساختار تور
تور به پهناى يک متر و به طول حداکثر ۱۰ متر (يعنى ۵۰ سانتيمتر آن در خارج نوار هر طرف تور است) مجازست و بصورت مربعهاى ۱۰ سانتيمترى و به رنگ مشکى ساخته شده است.
به سرتاسر بالاى تور يک نوار افقى به پهناى ۷ سانتيمتر که از کرباس سفيد به طور دولا تهيه مىشود دوخته شده است. در منتهىاليه هر طرف نوار بالاى تور يک سوراخ پيشبينى شده که با عبور دادن يک ريسمان از داخل آن، بدين وسيله نوار به ميلهها بسته مىشود که بالاى آن کشيده و محکم نگهداشته شود.
از داخل نوار بالاى تور يک سيم فنرى (سيم بکسل) قابل انعطاف گذارده شده که از دو طرف به ميلهها بسته مىشود تا بالاى تور کشيده و محکم نگهداشته شود. در قسمت پايين تور يک نوار به پهناى ۵ سانتيمتر وصل مىشود که يک طناب از داخل آن عبور داده شده و از دو طرف به ميلهها بسته مىشود تا پايين تور را کشيده و محکم نگهدارد.
نوارهاى کنارى
آنتنها
آنتن ميله قابل انعطاف و ارتعاش به طول ۸۰/۱ متر و به قطر ۱۰ ميليمتر است که از فايبرگلاس يا جنس مشابه آن ساخته شده است.
آنتن به قسمت لبه خارجى هر نوار کنارى بسته مىشود. آنتنها بايد بصورت مخالف هم به تور بسته شوند.
بخش ۸۰ سانتيمترى بالاى هر آنتن که به قسمتهاى ۱۰ سانتيمترى و با دو رنگ مختلف که ترجيحاً قرمز و سفيد مورد استفاده است، به بالاتر از لبه بالاى تور قرار داده مىشود.
آنتنها قسمتى از تور را شامل مىگردد و حدود جانبى فضاى مجاز عبور توپ از بالاى تور را مشخص مىسازند.
ميلهها
ميلهها که نگاهدارنده تور مىباشند، در فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ سانتيمترى خطوط کنارى قرار داده مىشوند. بلندى ميلهها ۲/۵۵ متر و بهتر است قابل تنظيم باشند
براى کليه مسابقات جهانى و رسمى FIVB، ميلههاى نگهدارنده تور در فاصله يک مترى خطوط کنارى قرار داده مىشود، مگر با موافقت FIVB که وضعيت ديگرى را تأييد نموده باشد.
ميلهها بايد مدور (گرد) و صاف باشند و بدون استفاده از سيمهاى نگهدارنده در زمين نصب شوند. ميلهها نبايد وسيلهاى براى ايجاد مانع يا خطرناک باشند.
وسايل اضافى
تمام وسايل اضافى براى بازي، در مقررات FIVB مشخص شدهاند.
توپها
استانداردها (مشخصات)
توپ بايد کروى بوده و از يک رويه چرمى نرم و قابل انعطاف يا چرم مصنوعى و يک توئى لاستيکى يا مشابه آن که در داخل رويه قرار داده مىشود ساخته شده باشد.
رنگ توپ مىتواند به رنگ روشن و يکسان و يا ترکيبى از رنگها باشد.
مواد چرم مصنوعى و ترکيب رنگهايى که براى ساخت توپ بکار برده مىشود و در مسابقات بينالمللى رسمى مورد استفاده قرار مىگيرد بايد مطابق با استانداردهاى مورد تأييد FIVB باشد. محيطش ۶۵ تا ۶۷ سانتيمتر و وزنش ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم است. فشار باد داخل آن بايد ۳۰/۰ تا ۳۲۵/۰ کيلوگرم بر سانتيمتر مربع باشد.
يکسانى توپ
محيط، وزن، فشار داخلي، نوع، رنگ و غيره باشد.
مسابقات جهانى و رسمى FIVB، همچنين ملى يا قهرمانىهاى ليگها بايد با توپهاى مورد تأييد FIVB انجام شود. مگر اينکه FIVB وضعيت ديگرى را مورد موافقت قرار داده باشد.
روش سه توپى
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، سه توپ بايد در بازى بکار برده شود. در اين وضعيت، شش توپرسان در هر مسابقه مستقر مىشوند، در هر گوشه منطقه آزاد يک نفر، و در پشت هر يک از داوران اول و دوم يک نفر.
تور
تور بايد يک متر عرض و ۵۰/۹ متر طول داشته باشد. سرتاسر بالاى تور از يک نوار سفيد پارچهاى دولايه و به عرض ۵ سانتىمتر بافته شده است. اين تور از شبکههاى مربع شکل که طول هر ضلع آن ۱۰ سانتىمتر است درست شده و با يک سيم فنرى محکم به دو سر پايه وصل مىشود. ارتفاع آن براى زنان ۲۴/۲ و براى مردان ۴۳/۲ متر مىباشد.
نوار سفيد جانبى و آنتنها: دو نوار به پنهاى ۵ سانتىمتر و طول يک متر که کاملاً عمود بر خط طولى است و به قسمت خارجى هر يک از نوارها يک آنتن وصل مىگردد، اين آنتن قابليت ارتجاعى دارد و نشکن است. فاصله بين دو آنتن ۹ متر مىباشد. هر يک از آنتنها ۸/۱ متر طول و تقريباً ۱ سانتىمتر عرض دارد. ۸۰ سانتىمتر از طول آن در قسمت بالاى تور و يک متر باقيمانده در داخل تور قرار مىگيرد. اين آنتن بهطور متناوب رنگآميزى شده اين رنگها (قرمز و سفيد، نارنجى و سفيد، سفيد و سياه و...) مىباشد.
کسب يک امتياز
امتياز:
تيم يک امتياز کسب مىکند:
۱. هنگامى که موفق شود توپ را در زمين بازى حريف خود فرود آورد
۲. وقتى که تيم حريف مرتکب خطا شود (قانون خطا
۳. زمانى که تيم حريف جريمهاى دريافت نمايد.
خطا :
يک تيم وقتى مرتکب خطا مىشود که عمليات بازى را برخلاف قوانين انجام دهد (يا در راههاى ديگر از قوانين تخلف نمايد). داوران به خطاها رأى داده و جرائم آنها را بر طبق قوانين تعيين مىنمايند:
۱. چنانچه دو يا چند خطا پياپى اتفاق افتد، فقط خطاى اول اعلام مىشود.
۲. در صورتى که دو يا چند خطا به توسط دو بازيکن از دو تيم مخالف هم اتفاق افتد، خطاى طرفين محسوب شده و رالى بجا اعلام مىشود. (بجا اعلام مىشود يعنى سرويس توسط سرويس زننده قبلى تکرار مىشود).
نتايج برنده شدن در هر رالى :
رالى نتيجه انجام عمليات بازى از لحظه زدن سرويس به توسط سرويس زننده تا خارج شدن از بازى مىباشد
۱. اگر تيم سرويس زننده برنده رالى شود، يک امتياز کسب نموده و به سرويس زدن ادامه مىدهد.
۲. اگر تيم دريافت کننده برنده رالى شود، يک امتياز کسب نموده و بايد سرويس بعدى را بزند.
برنده ست
برنده ست تيمى است (باستثناء ست نتيجه يا پنجم) که قبل از حريفش ۲۵ امتياز کسب نمايد و حداقل ۲ امتياز از تيم حريف پيشتر باشد. در حالت تساوى امتيازات ۲۴-۲۴، بازى ادامه مىيابد تا يکى از تيمها به برترى دو امتياز بيشتر برسد (براى مثال ۲۴-۲۴ يا ۲۵-۲۷ و به بالا ...).
برنده مسابقه
پيروزى در مسابقه با تيمى است که در سه ست برنده شود
در حالت تساوى ستها ۲-۲، براى رفع تساوي، ست نتيجه (پنجم) با ۱۵ امتياز انجام مىشود به ترتيبى که برنده ست حداقل دو امتياز از حريفش پيشتر باشد.
امتناع از بازى و تيم ناقص
اگر تيمى بعد از فراخوانده شدن به بازي، از بازى کردن خوددارى ورزد، امتناع از بازى محسوب شده و با نتيجه ۰-۳ براى مسابقه و ۰-۲۵ براى هر ست بازنده اعلام مىشود.
تيمى که بدون دليل قابل توجيه در وقت مقرر و اعلام شده، در زمين بازى حاضر نشود امتناع از بازى کردن محسوب شده و با همان نتيجه ذکر شده بازنده مسابقه است
تيمى که براى يک ست يا براى مسابقه ناقص اعلام شود بازنده ست يا مسابقه است. به تيم حريف امتيازاتى که براى برنده شدن درست، يا امتيازات و ستهايى که براى برنده سدن درست يا مسابقه نياز باشد داده مىشود. تيمى که ناقص اعلام شده امتيازات و ستهايى که کسب نموده است حفظ مىکند.
تعويض بازيکنان
تعويض عملى است که يک بازيکن پس از کنترل و ثبت شمارهاش در برگ امتيازات مسابقه، وارد زمين بازى شده و جاى بازيکنى که زمين را ترک نموده است اشغال مىنمايد. براى تعويض دريافت اجازه از داور ضرورى است.
محدوديتهاى تعويض
در هر ست حداکثر شش تعويض (شش جانشين) براى هر تيم مجاز است. در يک نوبت درخواست تعويض، مىتوان يک يا چند بازيکن را تعويض نمود.
يک بازيکن از ارنج شروع ست مىتواند زمين بازى را ترک نموده و دوباره به زمين باز گردد، اما فقط يکبار در هر ست و فقط به همان جاى قبلىاش که در برگ ارنج ست بوده است.
يک بازيکن ذخيره مىتواند در هر ست فقط يکبار داخل بازى شود و به جاى يک بازيکن شروع کننده ست بازى کند، و فقط مىتواند با همان بازيکن که قبلاً در همان ست به جايش وارد زمين شده است تعويض و جايگزين شود.
تعويض استثنائى
يک بازيکن مصدوم (باستثناء ليبرو) که قادر به ادامه بازى نيست بايد به طور قانونى تعويض شود. اگر تعويض وى به طور قانونى امکانپذير نباشد، تيم حق دارد از يک تعويض استثنائى استفاده کند.
معنى يک تعويض استثنائى آنست که هر بازيکنى که در زمان مصدوميّت بازيکن صدمه ديده در زمين بازى نيست (باستثناء ليبرو يا بازيکنى که بعنوان ليبرو جايگزن وى شده است) مىتواند بجاى بازيکن مصدوم وارد زمين شود و بازى کند. بازيکن مصدوم مجاز نيست که در دنباله آن مسابقه مجدداً وارد زمين شده و در بازى شرکت نمايد.
يک تعويض استثنائى در هر شرايطى نمىتواند بعنوان يک تعويض قانونى حساب شود.
تعويض بواسطه اخراج يا محروميت
يک بازيکن اخراجى از ست يا محروم از مسابقه بايد با تعويض قانونى جايگزن شود. چنانچه تعويض قانونى امکانپذير نباشد، تيم ناقص اعلام مىشود.
تعويض غيرقانونى
يک تعويض وقتى غيرقانونى تلقى مىشود، که از محدوديتهاى اشاره شده در قانون محدوديتهاى تعويض تجاوز کند (باستثناء حالت در قانون تعويض استثنائي).
تعويض غيرقانونى
وقتى که تيمى تعويض غيرقانونى انجام داده و بازى دوباره آغاز شده باشد، رويه زير بايد به اجرا درآيد:
۱. تيم با از دست دادن رالى جريمه مىشود.
۲. تعويض اصلاح مىگردد.
۳. امتيازاتى که توسط تيم خطا کننده از هنگام ارتکاب به خطا کسب شده است باطل اعلام مىشود و امتيازات کسب شده توسط حريف خطا کننده با اعتبار باقى مىماند
خطاها
خطاهاى ضربه حمله
بازیکن توپ را در داخل فضای بازی حریف بزند (توپ بهطور کامل از روی تور به زمین حریف عبور کرده باشد)
بازیکن توپ را به خارج از زمین بازی (اوت) بفرستد
بازیکن ردیفِ عقب از داخل منطقه جلوِ ضربه حمله را به انجام برساند (در شرایطی که در لحظه زدن توپ ارتفاع آن کاملاً بالاتر از لبه بالائی تور بوده است)
بازیکن ، ضربه آبشار را روی سرو تیم مقابل انجام دهد (در وضعیتی که توپ سرو در فضای منطقهٔ جلو و در ارتفاع بالاتر از لبه فوقانی تور باشد).
اینکه دست یا هر قسمت از بدن آبشار زننده به تور برخورد کند.
خطاهاى ضربه سرو
خطاهاى زير منجر به عوض شدن سرو مىگردد، حتى اگر تيم حريف در وضعيت جاگيرى نادرستى باشد. اگر زننده سرو:
ترتيب زدن سرو را نقص کند.
سرو را بهطور صحيح اجراء نکند.
توپ را به خارج (اوت) بزند.
پاى زننده سرو يا خط انتهائى تماس بگيرد.
بازيکنان تيم زننده سرو با ايجاد استتار مانعى براى ديد بازيکنان حريف ايجاد کنند.
بعد از زدن سوت داور، زدنِ سرو بيش از هشت ثانيه به طول انجامد
قصد به سرو (۱) را انجام دهد.
قصد به سرو: اگر توپ، پس از رها شدن يا پرتاب شدن از دست زنندهٔ سرو، بدون برخورد با بدن وى به زمين اصابت کند، اين عمل را ”قصد به سرو“ گويند.
خطاهاى دفاع روى تور
دفاع کننده در فضاى زمينِ حريف، توپ را قبل يا همزمان با اجراء ضربه حمله حريف لمس کند. بازيکن رديفِ عقب، دفاع کامل را انجام دهد يا در دفاع جمعى و کامل شده شرکت داشته باشد يا مدافع، توپ را در فضاى زمين حريف از خارج آنتن دفاع کند. اگر بازيکن مدافع، سرو تيم مقابل را دفاع کند و يا توپ پس از برخورد به دفاع در خارج از زمين فرود آيد.
زمين و خطوط آن
زمين:
زمين واليبال بايد ۹×۱۸ متر بوده، هيچگونه مانعى در آن وجود نداشته باشد. فاصله زمين بازى تا سقف ۷ متر تعيين شده است (تصوير زير).
خطوط زمين:
خطکشى زمين حتماً بايد به عرض ۵ سانتىمتر باشد و کاملاً تا ۳ متر اطراف آن هيچگونه مانعى نباشد (اين فاصله اخيراً به ۵ متر افزايش يافته است
خط وسط:
خطى است به عرض ۵ سانتىمتر که دو زمين را از يکديگر جدا مىکند.
خط يکسوم:
در هر يک از نيمههاى زمين در فاصله سه مترى خط وسط و به موازات آن خطى به طول ۹ متر و عرض ۵ سانتىمتر کشيده مىشود. اخيراً اين خط در هر دو سمت زمين بهصورت ۵ خط مقطع به سمت بيرون زمين امتداد دارد.
منطقه سرويس:
از دو خط ۱۵×۵ سانتىمتر تشکيل شده است. اين دو خط ۲۰ سانتىمتر با خط انتهائى زمين فاصله دارد و درست در راستاى خط طولى زمين کشيده مىشود.
نحوه استقرار بازيکنان در زمين
وقتى سرويس زده مىشود بازيکنان هر دو تيم بايد در دو رديف سه نفرى مستقر شوند. سه نفر رديف جلو که در واقع نزديک تور مىباشند به بازيکنان خط جلوئى معروف هستند. آنها مناطق ۲، ۳ و ۴ را اشغال مىکنند. همچنين سه نفرى که در عقب قرار مىگيرند به بازيکنان خط عقبى شناخته مىشوند و در مناطق ۱، ۶ و ۵ مستقر مىشوند. در شروع مسابقه نحوهٔ استقرار بازيکنان در مناطق مختلف از سوى مربى در ورقه آرايش (ارنج) تيم ثبت مىشود. در اين آرايش بازيکنى که در منطقه ۳ مىباشد در واقع بين بازيکن سمت راست (منطقه ۲) و بازيکن سمت چپ (منطقهٔ۴) قرار مىگيرد. همچنين در خط عقب بازيکن منطقه ۶ نيز در وسط بازيکن منطقه ۱ و ۵ مستقر مىشود. فراگيران مىتوانند آرايش بازيکنان را در تصوير زير ملاحظه کنند. نکته مهم ديگرى که بايد به آن توجه نمود اين است که بازيکنان خط جلو و عقب بايد در يک وضعيت صحيح در زمين مستقر شوند. نحوه ايستادن اين بازيکنان طورى است که الزاماً بايد بازيکن عقب در هر شرايطى عقبتر از بازيکن جلوئى خود باشد.
لازم به ذکر است که پس از اجراء سرويس هر يک از بازيکنان تيمها در هر قسمتى که مايل باشند مىتوانند مستقر شوند.
آرايش تيم (ترکيب
قبل از شروع هر ست، مربى بايد ترکيب تيم خود را روى برگ مربوط بنويسد و تحويل دهد. اين برگ بايد به موقع تکميل و امضاء شود و به داور دوم يا نويسنده تسليم گردد. بازيکنانى که در ترکيب تيم در هر ست نيستند، ذخيرههاى آن ست محسوب مىشوند. وقتى که برگ ترکيب تيم تحويل داده شد اجازهٔ تغيير آن داده نمىشود. چنانچه در شروع ست در وضعيت جاگيرى بازيکنان در زمين بازى و ترکيب اعلام شده اختلاف مشاهده شود، قبل از شروع ست بازيکنان بايد تغيير مکان داده، به همان وضعيت تعيين شده قرار گيرند. در اين حالت تيم جريمه نخواهد شد. اگر شماره يک يا چند بازيکنى که در زمين جاى گرفتهاند، در برگ ترکيب تيم ثبت نشده باشد، اين بازيکنان بدون جريمه شدن بايد از زمين خارج شوند و برطبق ترکيب ارائه شده بازيکنان حقيقى در جاى آنها قرار گيرند.
تغيير آرايش تيم (چرخش:
تيمى که قادر باشد توپ را براى سرويس زدن بهدست آورد، بايد موافق عقربه ساعت تغيير آرايش دهد. تصوير زير نحوهٔ چرخش بازيکنان را نشان مىدهد. لازم به ذکر است، تيمى که توپ را از دست مىدهد هيچگونه چرخشى انجام نمىدهد، و اين حالت تا زمانى حفظ مىشود که تيم نتواند توپ را براى سرويس زدن بهدست آورد
مربى
وظايف مربى:
۱. قبل از مسابقه ، اسامی و شماره بازیکنان تیم خود را در برگ امتیازاتِ مسابقه ثبت یا کنترل مینماید و سپس آن را امضاء میکند.
۲. قبل از شروع هر ست ، برگ آرایش تیم خود را که به موقع نوشته ، امضاء میکند و آن را به نویسنده یا داور دوم تسلیم میکند.
۳. مربی در جریان مسابقه ، پس از خارج شدن توپ از بازی ، درخواست تایم استراحت و تایم اوت را با به صدا درآوردن زنگ یا نشان دادن علامت دستها انجام میدهد (تصویر
جاگيرى بازيکنان در زمين
در لحظهاى که سرو از سوى زننده آن اجراء شود، بازيکنان هر تيم بايد در داخل زمين خود (به استثناء زننده سرو) در دو رديف سه نفرى جاى گيرند. اين دو رديف مىتواند بهصورت منظم يا نامنظم باشد. سه بازيکن نزديکتر به تور، بازيکنان رديف جلو هستند که مناطق دو (سمت راست) و سه (وسط) و چهار (سمت چپ) را اشغال مىنمايد. سه بازيکن ديگر بازيکنان رديف عقب هستند که به ترتيب در مناطق پنج (سمت چپ) و شش (وسط) و يک (سمت راست) مستقر مىشوند. هر بازيکن رديف عقب بايد نسبت به بازيکن رديف جلوى مربوط به خود در فاصله دورتر از تور جاگيرى کند. کنترل و تعيين جاگيرى بازيکنان براساس وضعيت تماس پاهاى آنها با زمين به اين ترتيب انجام مىشود:
حداقل قسمتى از پاى هر بازيکن رديف جلو بايد از پاهاى بازيکن رديف عقب مربوط به خود به خط وسط نزديکتر باشد.
حداقل قسمتى از پاى هر بازيکنِ سمت راست (و يا بازيکن سمت چپ) بايد از پاهاى بازيکن وسط رديف مربوط به خود به خط کنارى سمت راست (و خط کنارى سمت چپ) نزديکتر باشد.
به محض زدن سرو، بازيکنان مىتوانند به هر طرف حرکت کنند و تغيير مکان بدهند.
خطاهاى جاگيرى
بازيکنان يک تيم وقتى مرتکب خطاى جاگيرى مىشوند که در لحظه زدن توپ از سوى سرو زننده در وضعيت جاگيرى صحيح خود نباشند. چنانچه زننده سرو در لحظه زدن توپ مرتکب خطاى سرو شود (پاى او خط انتهائى را لمس کند)، خطاى او بر خطاى جاگيرى ارحجيت دارد و بنابراين زننده سرو مجازات مىشود. چنانچه بعد از زدن سرو، سرو خطا شود (سرو به خارج برود و يا به تور برخورد کند) اين خطاى جاگيرى است که مجازات مىشود. يک جاگيرى خطا، منتج به نتايج زير مىشود:
خطا با از دست دادن رالى (رالى Rally: در بازى واليبال، رفت و برگشت توپ تا حصول نتيجه به ازاء يک امتياز را رالى گويند) مجازات مىشود.
بازيکنان بايد به وضعيت صحيح جاگيرى خود بازگردند.
خطاى چرخش زمانى صورت مىگيرد که زدن سرو بر طبق آرايش و ترتيب چرخش انجام نشده باشد. اين وضعيت مشابه خطاى جاگيرى است.
نويسنده دقيقاً زمانى را که تيم، مرتکب خطاى چرخش شده تعيين مىکند و کليه امتيازاتى که تيم خطا کننده در وضعيت خطا بهدست آورده باطل مىگردد.
در اين حالت امتيازات کسب شده از سوى تيم حريف، معتبر باقى مىماند. چنانچه امتيازات بهدست آمده را از هنگامى که بازيکن، خارج از جاگيرى يا چرخش صحيح باشد، نتوانند تعيين کنند مجازات تيم فقط يک جريمه و از دست دادن رالى است.
تشکيلات داورى
يک مسابقه توسط گروه داوران قضاوت مىشود:
داور اول
داور دوم
نويسنده (منشي
مسئول تابلو امتيازات
چهار نفر خط نگهدار
در واقع يک بازى رسمى در سطح بينالمللى به کمک ۸ نفر اداره خواهد شد.
امور مربوط به حوزه داورى
انتخاب زمين يا سرويس:
قبل از شروع هر مسابقه بين کاپيتانهاى هر دو تيم براى انتخاب زمين يا توپ بهمنظور سرويس زدن، با يک سکه قرعهکشى مىشود، تيمى که برنده قرعه شده برحسب شرايط مسابقه در انتخاب سرو يا زمين آزاد مىباشد.
عبور از خط وسط زمين:
هنگامى که توپ در جريان بازى قرار دارد، چنانچه هر قسمت از بدن بازيکن (به استثناء پاها) زمين مقابل را لمس کند خطا محسوب مىشود. اما چنانچه يک يا هر دو پاى بازيکن روى خط يا در بالاى آن قرار گيرد خطا محسوب نمىشود. با توجه به تصوير زير فراگيران مىتوانند مقررات عبور پا از خط وسط را بهتر مورد بررسى قرار دهند. عبور پا مربوط به بازيکن تيم الف است.
عبور پاهاى بازيکن تيم الف به زمين مقابل خطا محسوب نمىشود.
عبور کامل پا به زمين مقابل خطا مىباشد.
تفاوت بازيکنان خط عقب و جلو:
بازيکنان خط جلو يعنى مناطق ۲، ۳ و ۴ حق حمله و دفاع روى تور را دارند، ولى بازيکنان خط عقب يعنى مناطق ۱، ۶ و ۵ مجاز نيستند در منطقه يکسومِ (۳ متري) زمين به اين کار مبادرت نمايند. در هر صورت بازيکنان خط عقب در منطقه يکسوم نمىتوانند توپى را که از ارتفاع تور بالاتر است به زمين مقابل ارسال کنند، مگر توپ در ارتفاع کمتر از تور باشد. در عوض اين بازيکنان مجاز هستند از پشت منطقه يکسوم در هر وضعيتى توپ را بزنند و آن را مستقيماً به زمين مقابل بفرستند.
امتياز بازى:
در هر ست از مسابقه، وقتى امتياز يکى از تيمها به ۲۵ رسيد در آن ست برنده است. بايد يادآور شد که سقف امتياز در ستهاى اول تا چهارم ۲۵ مىباشد و براى برنده شدن لازم است که يک تيم از تيم مقابل خود دو امتياز جلوتر باشد. در ست پنجم هم مانند ساير سِتها بازى بهصورت رالى (رفت و برگشت توپ بهمنظور کسب امتياز) انجام شود، امتياز براى برنده شدن ۱۵ است و لازم است تيم برنده در اين حالت دو امتياز از تيم مقابل جلوتر باشد (مثلاً ۱۴-۱۶ يا ۱۵-۱۷و ۱۶-۱۸ يا ۱۷-۱۹ تا آخر).
زمانِ استراحت:
وقتى توپ از جريان بازى خارج شد، مربى يا کاپيتان تيم مىتواند با نشان دادن علامت مخصوص (با دستها) به داور اول يا داور دوم نسبت به در نظر گرفتن زمان استراحت اقدام نمايد، چنانچه علامتى داده نشود، داور بدون توجه به درخواست، بازى را شروع خواهد کرد.
در هر ست، هر يک از تيمها حق دارند از دو زمان استراحت که هر کدام به مدت ۳۰ ثانيه مىباشد استفاده نمايند. در مسابقات رسمى بينالمللى و... تيمها از زمان استراحتهاى مختلف ديگرى استفاده مىکنند.
زمان تعويض:
وقتى توپ از جريان بازى خارج شد، مربى يا کاپيتان تيم مىتواند با نشان دادن علامت که با دستها انجام مىشود، نسبت به تعويض بازيکنان مورد نظر اقدام نمايد، در هر ست مسابقه هر تيم مىتواند از شش تعويض استفاده کند
موارد منع
پزشکى
زمانى که توپ در جريان بازى است ممکن است حادثه جدى رخ دهد، که داور (اول يا دوم) بايد فوراً بازى را متوقف نموده و اجازه دهد کمکهاى پزشکى در زمين بازى انجام گيرد. سپس رالى بجا اعلام مىشود.
چنانچه تعويض بازيکن مصدوم به طور قانونى يا استثنائى ميسر نباشد ( قانون محدوديتهاى تعويض و تعويض استثنائي)، براى بهبود آن بازيکن ۳ دقيقه وقت داده مىشود، اما فقط يکبار براى همان بازيکن در آن مسابقه. اگر بازيکن بهبودى حاصل ننمايد، تيمش ناقص اعلام مىشود.
قانونى
هر عمل نابجاى تيم که ادامه بازى را به تعويق اندازد، تأخير در بازى محسوب مىشود و موارد زير شامل اهم آن است:
تأخير در تعويض.
طولانى نمودن وقفهها، بعد از اعلام اتمام آن براى از سرگيرى بازى.
درخواست تعويض غيرقانونى
درخواست نابجا تکرار شود.
تأخير در بازى توسط هر عضو تيم.
مجازاتها براى تأخيرها
اخطار تأخير يا جريمه تأخير مجازاتهاى تيم محسوب مىشوند.
مجازاتهاى تأخير براى سرتاسر مسابقه باقى مىماند.
همه مجازاتهاى تأخير (حتى اخطار تأخير) در برگ امتيازات مسابقه ثبت خواهد شد.
اولين تأخير در مسابقه به توسط هر عضو تيم با اخطار تأخير مجازات مىشود.
دومين تأخير و تأخيرهاى متعاقب آن از هر نوعى و به توسط هر عضو همان تيم و در همان مسابقه، خطا محسوب شده و با جريمه تأخير مجازات مىشود و تيم رالى را از دست مىدهد.
مجازاتهاى تأخير که قبل از شروع يا بين ستها به تيم تعلق مىگيرد در شروع ست متعاقب آن تأخير، اجراء مىشود.
/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}
تمامی قوانین ومقررات والیبال
ترکيب تيم
هر تيم مىتواند حداکثر از ۱۲ بازيکن، يک مربي، يک کمک مربي، يک فيزيوتراپ و يک پزشک تشکيل شود.
تجهيزات
تجهيزات يک بازيکن شامل: پيراهن، شورت و کفش ورزشى است. کفشها بايد سبک و مناسب بازى و زير آنها،لاستيکى يا چرمى و بدون پاشنه باشد.
کسب يک امتياز، برنده ست و برنده مسابقه
ساختار بازى
قرعه با سکه
قبل از مسابقه داور اول قرعه با سکه (قرعهکشي) را براى انتخاب و تعيين زدن اولين سرويس و انتخاب يک سمت زمين دست اول انجام مىدهد. چنانچه ست نتيجه (ست پنجم) بايد انجام شود، قرعه جديد انجام خواهد شد.
قرعه با سکه با حضور کاپيتانهاى هر دو تيم انجام مىشود.
برنده قرعه يکى از موارد را انتخاب مىکند:
۱. حق زدن سرويس يا دريافت سرويس
۲. يک سمت زمين
بازنده قرعه، انتخاب باقىمانده را بعهده دارد.
اگر برنده قرعه يک سمت زمين را انتخاب نمايد، بازنده قرعه يکى از اين دو، يعنى حق انتخاب زدن اولين سرويس يا دريافت را خواهد داشت، وشق باقىمانده به برنده قرعه تعلق خواهد گرفت.
در حالت گرم کردن متوالى (تيمها جدا ازهم)، تيمى که زدن اولين سرويس را به عهده دارد در اولين نوبت، روى تور تمرين مىکند.
دوره گرم کردن
قبل از مسابقه، اگر تيمها زمين ديگرى را براى گرم کردن در اختيار داشتهاند، هر تيم به مدت ۳ دقيقه به گرم کردن روى تور مىپردازد. در غير اين صورت هر تيم مىتواند پنج دقيقه روى تور تمرين کند.
چنانچه هر دو کاپيتان موافق گرم کردن روى تور باهم باشند، مىتوانند به مدت ۶ دقيقه يا ۱۰ دقيقه متفقاً روى تور تمرين کنند
برگ ارنج تيم
در تمام اوقات بازى هر تيم بايد شش بازيکن در زمين بازى داشته باشد. ارنج شش بازيکن شروع کننده تيم در هر ست، نشان دهنده چرخش بازيکنان آن تيم در زمين بازى است. اين ترتيب بايد در سرتاسر ست رعايت شود و با قوت باقى بماند.
قبل از شروع هر ست، مربى بايد ارنج بازيکنان شروع کننده تيمش را که روى برگ ارنج نوشته است تحويل دهد. اين برگ بايد بموقع تکميل و امضاء شده و به داور دوم يا نويسنده تسليم گردد.
بازيکنانى که در ارنج شروع ست نيستند، ذخيرههاى آن ست محسوب مىشوند (باستثناء ليبرو).
وقتى که برگ ارنج به داور دوم يا نويسنده تسليم شد، تغيير در برگ ارنج مجاز نيست مگر با درخواست تعويض قانونى براى تيم
اختلاف بين وضعيت جاگيرى بازکينان در زمين بازى و برگ ارنج تيم:
اگر قبل از شروع ست در وضعيت جاگيرى بازيکنان در زمين بازى و برگ ارنج اختلاف مشاهده شود وضعيت بازيکنان بايد به همان ترتيب تعيين شده در برگ ارنج تيم اصلاح شود. تيم جريمه نخواهد شد.
چنانچه، قبل از شروع ست، مشخص شود که شماره بازيکن در زمين بازي، در برگ ارنج تيم ثبت نشده است، وضعيت قرار گرفتن بازيکنان بايد بر طبق ارنج تيم با جايگزين نمودن بازيکن اعلام شده در برگ ارنج تيم اصلاح شود. تيم مجازات نخواهد شد.
بهر حال اگر مربى تيم بخواهد بازيکن يا بازيکنانى که نامشان در ارنج تيم ثبت نشده است در زمين باقى بمانند، او بايد درخواست تعويض قانونى بنمايد. بنابراين شماره آن بازيکن يا بازيکنان، بعنوان تعويض در برگ امتيازات مسابقه ثبت خواهد شد.
جاگيرىها
در لحظهاى که سرويس به توسط سرويس زننده زده مىشود، بازيکنان هر تيم بايد در داخل زمين خود، براساس ترتيب چرخش و ارنج مربوطه جاگيرى کنند (باستثناء زننده سرويس(
نحوه جاگيرى بازيکنان به ترتيب زير مىباشد:
سه بازيکن نزديکتر به تور، بازيکنان رديف جلو، و به ترتيب منطقه ۴ (سمت چپ جلو)، منطقه ۳ (وسط جلو) و منطقه ۲ (سمت راست جلو) را اشغال مىنمايند.
یا سه بازيکن ديگر بازيکنان رديف عقب هستند که به ترتيب مناطق يا جاهاى ۵ (چپ عقب)، ۶ (وسط عقب) و ۱ (راست عقب) را اشغال مىکنند.
ارتباط بين جاگيرىهاى بازيکنان:
هر بازيکن رديف عقب بايد نسبت به بازيکن رديف جلو مربوط به خود در فاصله دور تر از تور جاگيرى کند.
بازيکنان رديف جلو و بازيکنان رديف عقب در رعايت جاگيرى جانبى (سمت چپ يا راست) بايد به همان ترتيب اشاره شده در قانون بالا باشند
کنترل و تعيين جاگيرى بازيکنان براساس تماس پاهاى آنها با زمين و به ترتيب زير انجام مىشود:
۱. حداقل قسمتى از پاى هر بازيکن رديف جلو بايد از پاى بازيکن رديف عقب مربوط به خود به خط مرکزى يا وسط نزديکتر باشد.
۲. هر بازيکن سمت راست (يا چپ) بايد حداقل قسمتى از پايش از پاهاى بازيکن وسط رديف مربوط به خود به خط کنار سمت راست (يا چپ) نزديکتر باشد.
وقتى که سرويس زده شد، بازيکنان مىتوانند تغيير مکان داده و هر محلى را در زمين بازى و منطقه آزاد مربوط به خودشان اشغال نمايند.
خطاى جاگيرى
يک تيم وقتى مرتکب خطاى جاگيرى مىشود که در لحظه زدن سرويس هر يک از بازيکنان آن تيم، در وضعيت جاگيرى صحيح خود نباشد
اگر سرويس زننده در لحظه اجراى سرويس مرتکب خطاى سرويس شود خطاى سرويس زننده بر خطاى جاگيرى اولويّت دارد.
چنانچه بعد از زدن سرويس، خطاى سرويس اتفاق افتد خطاى سرويس اولويّت دارد و به حساب خواهد آمد.
خطاى جاگيرى نتايج زير را در بر دارد:
۱. تيم با از دست دادن رالى مجازات مىشود.
۲. وضعيت جاگيرى بازيکنان بايد تصحيح گردد
چرخش
ترتيب چرخش بازيکنان با توجه به برگ ارنج ارائه شده تيم و با رعايت ترتيب زدن سرويس و جاگيرى بازيکنان در سرتاسر ست کنترل و تعيين مىشود.
وقتى که تيم دريافت کننده سرويس حق زدن سرويس را بدست مىآورد، بازيکنان اين تيم بايد در جهت موافق عقربه ساعت و به فاصله يک منطقه (يک محل) چرخش نمايند: بازيکن منطقه ۲ براى زدن سرويس به منطقه ۱ و بازيکن منطقه ۱ به منطقه ۶ و غيره چرخش مىکنند.
خطاى چرخش
خطاى چرخش زمانى صورت مىگيرد که زدن سرويس بر طبق ترتيب چرخش انجام نشده باشد. خطاى چرخش نتايج زير را در بر دارد:
۱. تيم با از دست دادن رالى مجازات مىشود.
۲. ترتيب چرخش بازيکنان اصلاح مىشود.
۳. باید دقیقاً زمانی را که تیم مرتکب خطای چرخش شده است تعیین شود و کلیه امتیازاتی که تیم خطا کننده در وضعیت خطا بدست آورده باطل میگردد. اما در این وضعیت امتیازات کسب شده توسط تیم حریف با اعتبار باقی میماند.
چنانچه تعيين لحظه اقدام به خطا ميسر نباشد، امتيازات باطل نمىشود و تنها تيم با از دست دادن رالى مجازات مىگردد
استراحت در بازى
زمان استراحت
هر تيم در هر ست از دو تايم استراحت ۳۰ ثانيه مىتواند استفاده کند.
زمان استراحت فنى:
در هر ست در امتيازات ۸ تا ۱۶ تيمها از استراحت فنى به مدت ۳۰/۱ دقيقه استفاده مىکنند. اين استراحت فنى علاوه بر دو تايم استراحت ۳۰ ثانيهاى مىباشد.
فاصله استراحت
زمان فاصله استراحت:
ضربان قلب در دور برگشت به حال اوليه پس از مرحلهٔ تمرين، بهترين شاخصى است که نشان مىدهد آيا فرد از نظر فيويولوژيکى براى مرحله بعدى آمادگى دارد يا نه! براى مثال در مورد مردان و زنان کمتر از ۲۰ سال، ورزشکار و غيرورزشکار، ضربان قلب بايد حداقل به ۱۴۰ ضربه در دقيقه بين تکرارها و ۱۲۰ ضربه در دقيقه بين دورهها کاهش يابد. اين ضربان را بايد در طول فاصلهٔ استراحت با گرفتن شمارهها در ۶ يا ۱۰ ثانيه و ضرب آن در ۱۰ يا ۶ براى تبديل آن به دقيقه بهدست آورد. زمان استراحت به اندازهاى است که ضربان قلب از ۱۴۰ کمتر نشود و بين دورهها نيز از ۱۲۰ پائينتر نباشد.
نوع فاصله استراحت:
آنچه شما در طول فواصل استراحت انجام مىدهيد از اهميت خاصى برخوردار است، زيرا اين مرحله نيز مربوط به دستگاه انرژى است که ممکن است بخواهيد آن را توسعه دهيد. نوع فعاليت ممکن است اين موارد باشد:
۱. استراحت فعال، تمرينات سبک يا متوسط شامل راه رفتن تند، دويدن نرم و سبک و...
۲. استراحت غيرفعال، به حرکاتى مانند حرکات نرم، راه رفتنِ آهسته، خم و باز کردن دست و پا مىگويند. معمولاً براى تعيين نوع شدت کار، ملاک تشخيص، ضربان قلب ورزشکار يا قيافه ظاهرى او است.
مقدمات مسابقه
قرعهکشى:
قبل از گرم کردن روى تور، داور اول در حضور کاپيتانهاى هر دو تيم قرعهکشى را انجام مىدهد. برنده قرعه يکى از موارد زيرا را انتخاب مىکند:
۱. حق زدن سرو يا دريافت سرو (اگر برنده قرعه زدن سرو را انتخاب کند، دريافت سرو انتخاب زمين بهعهده بازندهٔ قرعه است)
۲. انتخاب يک سمت زمين
۳. بازنده قرعه باقيمانده را مىپذيرد.
دوره گرم کردن
چنانچه هر دو کاپيتان موافقت کنند، گرم کردن را با هم انجام دهند، تيمها مىتوانند به مدت ۶ دقيقه يا ۱۰ دقيقه متفقاً روى تور تمرين کنند
توپ
توپ بايد کاملاً کروى بوده، از يک لايهٔ چرم نازک و نرم پوشيده شده باشد. رنگ توپ بايد يکنواخت باشد. انتخاب رنگ روشن براى توپ، در سالن مناسبتر است. محيط توپ از ۶۵ تا ۶۷ سانتىمتر و وزن آن از ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم تعيين شده است.
توپ در بازى
وقتى توپ داخل محسوب مىشود که با زمين بازى يا خطوط اطراف آن تماس پيدا کند. توپ موقعى خارج (اوت) است که قسمتى از آنکه به زمين برخورد مىکند کاملاً خارج از خطوط زمين بازى باشد و يا با شيء خارج از زمين بازي، سقف سالن يا شخصى که خارج از زمين بازى است تماس پيدا کند.
تعداد تماس با توپ:
هر تيم حق دارد حداکثر سه ضربه (تماس) براى ارسال توپ از بالاى تور به زمين حريف انجام دهد (تماسهاى دفاع روى تور جزءِ اين سه ضربه محسوب نمىشود). يک بازيکن نمىتواند دومرتبه پى در پى به توپ ضربه بزند (به استثناى دفاع روى تور). وقتى دو يا سه بازيکنِ همتيم بهطور همزمان توپ را لمس کنند، اين تماسها دو يا سه ضربه محسوب مىشوند (به استثناء دفاع روى تور). اگر دو يا سه بازيکن همتيم براى زدن توپ به توپ برسند، اما فقط يکى از آنها توپ را لمس کند، اين تماس يک ضربه از سه ضربهٔ تيم محسوب مىشود (حتى اگر برخورد بدنى هم صورت گيرد). اگر توپ بهطور همزمان توسط دو بازيکن از دو تيم حريف روى تور لمس شود و در جريان بازى قرار گيرد، تيم دريافت کننده حق استفاده از سه تماس ديگر با توپ را دارد. اما اگر چنين توپى در يک طرف به خارج زمين برود، خطاى تيمى به حساب مىآيد که در طرف مقابل است.
مشخصات زدن توپ:
توپ مىتواند با هر قسمتى از بدن و حتى پاها لمس شود. توپ بايد بهطور صحيح و واضح زده شود. اين کار نبايد بهصورت کشيدن، فشار دادن، مکث کردن، حمل يا گرفتن و پرتاب کردن صورت گيرد. توپ مىتواند به قسمتهاى مختلف بدن برخورد نمايد، مشروط بر اينکه اين تماسها همزمان صورت پذيرند. در دفاع روى تور، برخوردهاى پياپى توپ به يک يا چند مدافع مجاز است، به شرط اينکه تماسها در حالت دفاع روى تور (با انجام يک عمل) صورت گيرد. چنانچه بازيکن براى رسيدن به توپ از همتيم خود يا هر شيء يا بنائى کمک بگيرد خطا محسوب مىشود.
عبور توپ از تور:
توپى که به زمينِ حريف (مقابل) فرستاده مىشود، بايد از روى تور و از داخل فضاى عبور مجاز بگذرد. فضاى عبور مجاز آن قسمت از سطح عمودى تور است که به اين ترتيب محدودهٔ آن تعيين مىشود:
۱. در پائين، بهوسيله لبه بالائى تور
۲. به طرفين، بهوسيله آنتنها
۳. در بالا، بهوسيله سقف سالن. وقتى که توپ بهطور کامل از فضاى زيرِ تور عبور کند خارج (اوت) محسوب مىشود.
برخورد توپ به تور در هنگام گذشتن از آن بلامانع است، حتى هنگام اجراء سرو (قانون جديد). توپى که به داخل تور زده شود و يا با برخورد به آن، به زمين حريف برود، با در نظر گرفتنِ سه ضربه، مىتوان بازى را ادامه داد.
تماس با تور:
تماس با تور فقط موقعى خطا است که عمل بازى با توپ در منطقهٔ جلو انجام شود يا توپ در منطقهٔ جلو باشد. بهطور کلى تماس با تور موقعى خطا محسوب مىشود که بازيکن خاطى در محور اصلى مسير عبور توپ قرار داشته باشد.
نفوذ از زير تور:
بازيکن مجاز است از زير تور به فضاى حريف (فضاى حريف: محوطه و حاشيه زمين هر تيم، فضاى آن تيم محسوب مىشود) نفوذ نمايد، مشروط بر اينکه مزاحمتى براى بازى حريف ايجاد نکند.
کاپيتان
کاپيتان تيم بايد در برگ ثبت امتيازات مسابقه مشخص شود. کاپيتان تيم با يک نوار ۲×۸ سانتىمترى که در زير شماره سينه به پيراهن او با رنگ متفاوت وصل شده شناخته مىشود. وقتى کاپيتان تيم در زمين بازى نيست، مربى يا خودِ کاپيتان تيم، بازيکن ديگرى را بهعنوان کاپيتان معرفى خواهد کرد.
وظايف عمده کاپيتان:
۱. کاپیتان ، قبل از مسابقه برگ ثبت امتیازات را امضاء میکند.
۲. وی بهعنوان نماینده تیم خود در قرعهکشی شرکت میکند.
۳. در جریان مسابقه هنگامی که توپ خارج از بازی است ، فقط کاپیتان مجاز است با داوران صحبت کند (تصویر زیر).
درخواست اجازه برای تعویض لباس یا تجهیزات ، رسیدگی کردن به جاگیری تیمها ، درخواست وقفهها یا توقفهای قانونی بازی و در پایان مسابقه ، تشکر از داوران و امضاء برگ ثبت امتیازات برای تأیید نتایج از وظایف دیگر کاپیتان است
شماره پيراهن
شماره باید در قسمت میانی جلو و پشتِ پیراهن باشد.
رنگ شمارهها باید از رنگ پیراهن متمایز باشد.
حداقل طول آنها در روی سینه ۱۰ سانتیمتر و بر روی پشت ۱۵ سانتیمتر و پهنای آنها حداقل ۲ سانتیمتر باشد.
پوشیدن لباس بدون شمارهٔ رسمی و یا با رنگی متفاوت از لباس دیگر بازیکنان ممنوع است (بهجز بازیکن لیبرو
رنگ و طرح پیراهن یا بلوز بازیکن لیبرو باید نسبت به دیگر بازیکنان متمایز باشد.
ليبرو، به بازيکنى گفته مىشود که تحت شرايطى به دفعات با بازيکنان خط عقب زمين ”۵، ۶، ۱“ بهمنظور توپگيرى تعويض مىشود.
تعداد ستها در يک مسابقه
کليه مسابقات بينالمللى در سه ست از پنج ست برگزار مىشود و بازى با برد سه ست بهوسيله يکى از طرفين خاتمه پيدا مىکند. همچنين در مسابقاتى که بهصورت دو ست از سه ست انجام مىشود براى برنده شدن دو ست کافى است.
يکى از تغييرات مورد نظر در قوانين و مقررات واليبال کاهش مدت زمان هر ست از بازى است که در حد قابل قبولى به کنترل زمان و نهايتاً به افزايش هيجان مسابقه واليبال مىانجامد. آنچه در اين مرحله از دگرگونى مقررات حائزاهميت مىباشد، يادآورى اين نکته است که هر گونه تغييرى خصوصاً در ارتباط با مقررات بازى از سالها پيش برنامهريزى مىگردد و براى بررسى نکات مثبت و منفى به بوته آزمايش سپرده مىشود. مسلماً تغيير در قوانين و مقررات جديد هم خارج از چهارچوب اصول ذکر شده نيست و مطمئناً موجب تعالى پيشرفت و افزايش هيجان در مسابقات خواهد شد.
وسايل تخصصى رشته
منطقه بازی
زمين بازى به شکل مربع مستطيل به ابعاد ۹×۱۸ متر (۱۸ متر طول و ۹ متر عرض)، که در همه سمتها و اطراف بايد به وسيله يک منطقه آزاد حداقل به پهناى ۳ متر احاطه شده باشد
فضاى آزاد بازى فضائى است در بالاى منطقه بازى که بايد حداقل تا ارتفاع ۷ متر بدون موانع باشد. اين ارتفاع از سطح زمين اندازهگيرى مىشود.
براى مسابقات جهانى FIVB، زمين بازى بايد حداقل به اندازه ۵ متر از خطوط کنار و ۸ متر از خطوط انتها منطقه آزاد داشته باشد و اندازهگيرى شود و فضاى آزاد منطقه بازى بايد حداقل به اندازه ۵۰/۱۲ متر ارتفاع داشته و بدون موانع باشد. اين ارتفاع از سطح زمين اندازهگيرى مىشود.
براى مسابقات قهرمانى بزرگسالان جهان و بازىهاى المپيک، منطقه آزاد زمين بايد از خطوط کنارى ۶ متر و از خطوط انتهائى ۹ متر اندازهگيرى شود.
سطح بازى کردن
سطح زمين بازى و منطقه آزاد آن بايد صاف، افقي، يکنواخت و يکسان باشد، اين سطح نبايد هرگونه صدمات و مجروح شدن بازيکنان را سبب شود. بازى کردن روى زمينهاى ناهموار يا لغزنده ممنوع است.
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، فقط سطح پوشش شده از چوب يا مواد مصنوعى مجاز است. هرگونه کفپوش منطقه بازى بايد قبلاً توسط FIVB تأييد شده باشد.
در محلهاى سرپوشيده (سالنها)، زمين بازى بايد به رنگ روشن باشد.
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، خطوط زمين بازى بايد به رنگ سفيد و استفاده از رنگهاى متفاوت از يکديگر براى زمين بازى و منطقه آزاد آن ضرورى است.
براى زمينهاى روباز (هواى آزاد) شيب ۵ ميليمتر جهت کشش و حرکت آب در هر متر مربع مجاز است. استفاده از خطوط ساخته شده از مواد سخت و جامد ممنوع است
خطوط روى زمين
پهناى تمامى خطوط ۵ سانتيمتر است. اين خطوط بايد به رنگ روشن و متفاوت از رنگ سطح زمين و ديگر خطوط موجود در منطقه بازى باشد.
خطوط محدودکننده:
دو خط کنارى (طولي) و دو خط انتهائى (عرضي) محدود زمين بازى را مشخص مىسازد. هر دو خطوط کنارى و انتهائى در داخل محدوده زمين بازى رسم شده و در اندازهگيرى ابعاد زمين را شامل مىشود.
خط مرکزى (وسط
محور يا ميان خط مرکزى (وسط) زمين بازى را به دو قسمت مساورى تقسمى مىنمايد که اندازه هر قسمت ۹×۹ متر است. اين خط از زير تور و از وسط خط کنار يک طرف به وسط خط کنارى طرف ديگر کشيده مىشود.
خط حمله:
در هر نيمه زمين، يک خط حمله به اندازه ۳ متر رسم شده است. اين اندازه از محور خط وسط يا مرکزى تا لبه خارجى خط حمله محاسبه مىگردد و منطقه جلو را مشخص مىسازد. (قانون منطقه جلو).
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، خط حمله در خارج زمين بازى با اضافه نمودن پنج پارهخط کوتاه که هر يک به طول ۱۵ سانتيمتر و پهناى پنج سانتيمتر و به فاصله ۲۰ سانتيمتر از يکديگر کشيده شده است ادامه مىيابد که مجموع طول پارهخطها و فاصلهها تا خط کنارى ۷۵/۱ متر است.
مناطق و نواحى
منطقه جلو:
در هر طرف زمين، منطقه جلو به اندازه ۳ متر از محور خط مرکزى تا لبه خارجى خط حمله مشخص شده است (در اندازهگيرى پهناى خط حمله اندازه ۳ متر را شامل مىشود).
منطقه جلو در خارج زمين بازى و آنسوى خط کنارى تا انتهاى منطقه آزاد زمين ادامه دارد و منطقه جلو را شامل مىشود.
منطقه سرويس:
منطقه سرويس به پهناى ۹ متر در پشت خط انتهائى هر طرف زمين مشخص است (خط انتها را شامل نمىشود).
اين منطقه از قسمتهاى جانبي، به وسيله دو خط کوتاه که هر يک ۱۵ سانتيمتر طول دارد و در فاصله ۲۰ سانتيمترى خط انتها و امتداد خطوط طولى زمين رسم شده است محدود مىگردد. هر دو خط کوتاه جانبى در اندازهگيرى پهناى ۹ متر منطقه سرويس را شامل مىشود. در عمق، منطقه سرويس تا انتهاى منطقه آزاد امتداد دارد.
منطقه تعويض:
منطقه تعويض با امتداد فرضى خط حمله هر نيمه زمين (خط حمله هر دو طرف) به دو طرف ميز نويسنده، تعيين حدود مىشود
ناحيه گرم کردن:
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB نواحى گرم کردن تقريباً به اندازه ۳×۳ متر در طرف محل قرار گرفتن نيمکتهاى
تيمها و در گوشههاى خارج از منطقه آزاد زمين مشخص مىشود.
منطقه جريمه (پنالتي
يک منطقه جريمه به اندازه يک متر در يک متر (متر ۱×۱ متر) که با دو صندلى مجهز است، در منطقه کنترل يعنى خارج از منطقه آزاد زمين و در فاصله بين نيمکت و ناحيه گرم کردن تيم ۵۰/۱ متر عقبتر قرار گرفته است. اين منطقه با خط به پهناى ۵ سانتيمتر و به رنگ قرمز محدود شده است.
درجه حرارت
حداقل درجه حرارت نبايد پايينتر از ۱۰ درجه سانتىگراد (۵۰ فارنهايت) باشد.
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، حداقل درجه حرارت نبايد بالاتر از ۲۵ درجه سانتيگراد (۷۷ فارنهايت) و حداقل نبايد پايينتر از ۱۶ درجه سانتيگراد (۶۱ فارنهايت) باشد.
نور
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، نور روى منطقه بازى بايد از ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ لوکس باشد و براى تعيين ميزان نور از ارتفاع يک مترى بالاى سطح منطقه بازى اندازهگيرى مىشود.
تور و ميلهها
ارتفاع تور
در بالاى خط مرکزى (وسط) يک تور به طور عمودى قرار داده شده که ارتفاع لبه بالاى آن تا سطح زمين ۴۳/۲ متر براى مردان و ۲۴/۲ متر براى زنان تنظيم مىگردد.
ارتفاع تور از وسط زمين بازى اندازهگيرى مىشود. ارتفاع تور (در بالاى خطوط کناري) بايد عيناً به همان اندازه ارتفاع وسط تور باشد و نبايد از ارتفاع رسمي، بيش از ۲ سانتيمتر تجاوز نمايد.
ساختار تور
تور به پهناى يک متر و به طول حداکثر ۱۰ متر (يعنى ۵۰ سانتيمتر آن در خارج نوار هر طرف تور است) مجازست و بصورت مربعهاى ۱۰ سانتيمترى و به رنگ مشکى ساخته شده است.
به سرتاسر بالاى تور يک نوار افقى به پهناى ۷ سانتيمتر که از کرباس سفيد به طور دولا تهيه مىشود دوخته شده است. در منتهىاليه هر طرف نوار بالاى تور يک سوراخ پيشبينى شده که با عبور دادن يک ريسمان از داخل آن، بدين وسيله نوار به ميلهها بسته مىشود که بالاى آن کشيده و محکم نگهداشته شود.
از داخل نوار بالاى تور يک سيم فنرى (سيم بکسل) قابل انعطاف گذارده شده که از دو طرف به ميلهها بسته مىشود تا بالاى تور کشيده و محکم نگهداشته شود. در قسمت پايين تور يک نوار به پهناى ۵ سانتيمتر وصل مىشود که يک طناب از داخل آن عبور داده شده و از دو طرف به ميلهها بسته مىشود تا پايين تور را کشيده و محکم نگهدارد.
نوارهاى کنارى
آنتنها
آنتن ميله قابل انعطاف و ارتعاش به طول ۸۰/۱ متر و به قطر ۱۰ ميليمتر است که از فايبرگلاس يا جنس مشابه آن ساخته شده است.
آنتن به قسمت لبه خارجى هر نوار کنارى بسته مىشود. آنتنها بايد بصورت مخالف هم به تور بسته شوند.
بخش ۸۰ سانتيمترى بالاى هر آنتن که به قسمتهاى ۱۰ سانتيمترى و با دو رنگ مختلف که ترجيحاً قرمز و سفيد مورد استفاده است، به بالاتر از لبه بالاى تور قرار داده مىشود.
آنتنها قسمتى از تور را شامل مىگردد و حدود جانبى فضاى مجاز عبور توپ از بالاى تور را مشخص مىسازند.
ميلهها
ميلهها که نگاهدارنده تور مىباشند، در فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ سانتيمترى خطوط کنارى قرار داده مىشوند. بلندى ميلهها ۲/۵۵ متر و بهتر است قابل تنظيم باشند
براى کليه مسابقات جهانى و رسمى FIVB، ميلههاى نگهدارنده تور در فاصله يک مترى خطوط کنارى قرار داده مىشود، مگر با موافقت FIVB که وضعيت ديگرى را تأييد نموده باشد.
ميلهها بايد مدور (گرد) و صاف باشند و بدون استفاده از سيمهاى نگهدارنده در زمين نصب شوند. ميلهها نبايد وسيلهاى براى ايجاد مانع يا خطرناک باشند.
وسايل اضافى
تمام وسايل اضافى براى بازي، در مقررات FIVB مشخص شدهاند.
توپها
استانداردها (مشخصات)
توپ بايد کروى بوده و از يک رويه چرمى نرم و قابل انعطاف يا چرم مصنوعى و يک توئى لاستيکى يا مشابه آن که در داخل رويه قرار داده مىشود ساخته شده باشد.
رنگ توپ مىتواند به رنگ روشن و يکسان و يا ترکيبى از رنگها باشد.
مواد چرم مصنوعى و ترکيب رنگهايى که براى ساخت توپ بکار برده مىشود و در مسابقات بينالمللى رسمى مورد استفاده قرار مىگيرد بايد مطابق با استانداردهاى مورد تأييد FIVB باشد. محيطش ۶۵ تا ۶۷ سانتيمتر و وزنش ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم است. فشار باد داخل آن بايد ۳۰/۰ تا ۳۲۵/۰ کيلوگرم بر سانتيمتر مربع باشد.
يکسانى توپ
محيط، وزن، فشار داخلي، نوع، رنگ و غيره باشد.
مسابقات جهانى و رسمى FIVB، همچنين ملى يا قهرمانىهاى ليگها بايد با توپهاى مورد تأييد FIVB انجام شود. مگر اينکه FIVB وضعيت ديگرى را مورد موافقت قرار داده باشد.
روش سه توپى
براى مسابقات جهانى و رسمى FIVB، سه توپ بايد در بازى بکار برده شود. در اين وضعيت، شش توپرسان در هر مسابقه مستقر مىشوند، در هر گوشه منطقه آزاد يک نفر، و در پشت هر يک از داوران اول و دوم يک نفر.
تور
تور بايد يک متر عرض و ۵۰/۹ متر طول داشته باشد. سرتاسر بالاى تور از يک نوار سفيد پارچهاى دولايه و به عرض ۵ سانتىمتر بافته شده است. اين تور از شبکههاى مربع شکل که طول هر ضلع آن ۱۰ سانتىمتر است درست شده و با يک سيم فنرى محکم به دو سر پايه وصل مىشود. ارتفاع آن براى زنان ۲۴/۲ و براى مردان ۴۳/۲ متر مىباشد.
نوار سفيد جانبى و آنتنها: دو نوار به پنهاى ۵ سانتىمتر و طول يک متر که کاملاً عمود بر خط طولى است و به قسمت خارجى هر يک از نوارها يک آنتن وصل مىگردد، اين آنتن قابليت ارتجاعى دارد و نشکن است. فاصله بين دو آنتن ۹ متر مىباشد. هر يک از آنتنها ۸/۱ متر طول و تقريباً ۱ سانتىمتر عرض دارد. ۸۰ سانتىمتر از طول آن در قسمت بالاى تور و يک متر باقيمانده در داخل تور قرار مىگيرد. اين آنتن بهطور متناوب رنگآميزى شده اين رنگها (قرمز و سفيد، نارنجى و سفيد، سفيد و سياه و...) مىباشد.
کسب يک امتياز
امتياز:
تيم يک امتياز کسب مىکند:
۱. هنگامى که موفق شود توپ را در زمين بازى حريف خود فرود آورد
۲. وقتى که تيم حريف مرتکب خطا شود (قانون خطا
۳. زمانى که تيم حريف جريمهاى دريافت نمايد.
خطا :
يک تيم وقتى مرتکب خطا مىشود که عمليات بازى را برخلاف قوانين انجام دهد (يا در راههاى ديگر از قوانين تخلف نمايد). داوران به خطاها رأى داده و جرائم آنها را بر طبق قوانين تعيين مىنمايند:
۱. چنانچه دو يا چند خطا پياپى اتفاق افتد، فقط خطاى اول اعلام مىشود.
۲. در صورتى که دو يا چند خطا به توسط دو بازيکن از دو تيم مخالف هم اتفاق افتد، خطاى طرفين محسوب شده و رالى بجا اعلام مىشود. (بجا اعلام مىشود يعنى سرويس توسط سرويس زننده قبلى تکرار مىشود).
نتايج برنده شدن در هر رالى :
رالى نتيجه انجام عمليات بازى از لحظه زدن سرويس به توسط سرويس زننده تا خارج شدن از بازى مىباشد
۱. اگر تيم سرويس زننده برنده رالى شود، يک امتياز کسب نموده و به سرويس زدن ادامه مىدهد.
۲. اگر تيم دريافت کننده برنده رالى شود، يک امتياز کسب نموده و بايد سرويس بعدى را بزند.
برنده ست
برنده ست تيمى است (باستثناء ست نتيجه يا پنجم) که قبل از حريفش ۲۵ امتياز کسب نمايد و حداقل ۲ امتياز از تيم حريف پيشتر باشد. در حالت تساوى امتيازات ۲۴-۲۴، بازى ادامه مىيابد تا يکى از تيمها به برترى دو امتياز بيشتر برسد (براى مثال ۲۴-۲۴ يا ۲۵-۲۷ و به بالا ...).
برنده مسابقه
پيروزى در مسابقه با تيمى است که در سه ست برنده شود
در حالت تساوى ستها ۲-۲، براى رفع تساوي، ست نتيجه (پنجم) با ۱۵ امتياز انجام مىشود به ترتيبى که برنده ست حداقل دو امتياز از حريفش پيشتر باشد.
امتناع از بازى و تيم ناقص
اگر تيمى بعد از فراخوانده شدن به بازي، از بازى کردن خوددارى ورزد، امتناع از بازى محسوب شده و با نتيجه ۰-۳ براى مسابقه و ۰-۲۵ براى هر ست بازنده اعلام مىشود.
تيمى که بدون دليل قابل توجيه در وقت مقرر و اعلام شده، در زمين بازى حاضر نشود امتناع از بازى کردن محسوب شده و با همان نتيجه ذکر شده بازنده مسابقه است
تيمى که براى يک ست يا براى مسابقه ناقص اعلام شود بازنده ست يا مسابقه است. به تيم حريف امتيازاتى که براى برنده شدن درست، يا امتيازات و ستهايى که براى برنده سدن درست يا مسابقه نياز باشد داده مىشود. تيمى که ناقص اعلام شده امتيازات و ستهايى که کسب نموده است حفظ مىکند.
تعويض بازيکنان
تعويض عملى است که يک بازيکن پس از کنترل و ثبت شمارهاش در برگ امتيازات مسابقه، وارد زمين بازى شده و جاى بازيکنى که زمين را ترک نموده است اشغال مىنمايد. براى تعويض دريافت اجازه از داور ضرورى است.
محدوديتهاى تعويض
در هر ست حداکثر شش تعويض (شش جانشين) براى هر تيم مجاز است. در يک نوبت درخواست تعويض، مىتوان يک يا چند بازيکن را تعويض نمود.
يک بازيکن از ارنج شروع ست مىتواند زمين بازى را ترک نموده و دوباره به زمين باز گردد، اما فقط يکبار در هر ست و فقط به همان جاى قبلىاش که در برگ ارنج ست بوده است.
يک بازيکن ذخيره مىتواند در هر ست فقط يکبار داخل بازى شود و به جاى يک بازيکن شروع کننده ست بازى کند، و فقط مىتواند با همان بازيکن که قبلاً در همان ست به جايش وارد زمين شده است تعويض و جايگزين شود.
تعويض استثنائى
يک بازيکن مصدوم (باستثناء ليبرو) که قادر به ادامه بازى نيست بايد به طور قانونى تعويض شود. اگر تعويض وى به طور قانونى امکانپذير نباشد، تيم حق دارد از يک تعويض استثنائى استفاده کند.
معنى يک تعويض استثنائى آنست که هر بازيکنى که در زمان مصدوميّت بازيکن صدمه ديده در زمين بازى نيست (باستثناء ليبرو يا بازيکنى که بعنوان ليبرو جايگزن وى شده است) مىتواند بجاى بازيکن مصدوم وارد زمين شود و بازى کند. بازيکن مصدوم مجاز نيست که در دنباله آن مسابقه مجدداً وارد زمين شده و در بازى شرکت نمايد.
يک تعويض استثنائى در هر شرايطى نمىتواند بعنوان يک تعويض قانونى حساب شود.
تعويض بواسطه اخراج يا محروميت
يک بازيکن اخراجى از ست يا محروم از مسابقه بايد با تعويض قانونى جايگزن شود. چنانچه تعويض قانونى امکانپذير نباشد، تيم ناقص اعلام مىشود.
تعويض غيرقانونى
يک تعويض وقتى غيرقانونى تلقى مىشود، که از محدوديتهاى اشاره شده در قانون محدوديتهاى تعويض تجاوز کند (باستثناء حالت در قانون تعويض استثنائي).
تعويض غيرقانونى
وقتى که تيمى تعويض غيرقانونى انجام داده و بازى دوباره آغاز شده باشد، رويه زير بايد به اجرا درآيد:
۱. تيم با از دست دادن رالى جريمه مىشود.
۲. تعويض اصلاح مىگردد.
۳. امتيازاتى که توسط تيم خطا کننده از هنگام ارتکاب به خطا کسب شده است باطل اعلام مىشود و امتيازات کسب شده توسط حريف خطا کننده با اعتبار باقى مىماند
خطاها
خطاهاى ضربه حمله
بازیکن توپ را در داخل فضای بازی حریف بزند (توپ بهطور کامل از روی تور به زمین حریف عبور کرده باشد)
بازیکن توپ را به خارج از زمین بازی (اوت) بفرستد
بازیکن ردیفِ عقب از داخل منطقه جلوِ ضربه حمله را به انجام برساند (در شرایطی که در لحظه زدن توپ ارتفاع آن کاملاً بالاتر از لبه بالائی تور بوده است)
بازیکن ، ضربه آبشار را روی سرو تیم مقابل انجام دهد (در وضعیتی که توپ سرو در فضای منطقهٔ جلو و در ارتفاع بالاتر از لبه فوقانی تور باشد).
اینکه دست یا هر قسمت از بدن آبشار زننده به تور برخورد کند.
خطاهاى ضربه سرو
خطاهاى زير منجر به عوض شدن سرو مىگردد، حتى اگر تيم حريف در وضعيت جاگيرى نادرستى باشد. اگر زننده سرو:
ترتيب زدن سرو را نقص کند.
سرو را بهطور صحيح اجراء نکند.
توپ را به خارج (اوت) بزند.
پاى زننده سرو يا خط انتهائى تماس بگيرد.
بازيکنان تيم زننده سرو با ايجاد استتار مانعى براى ديد بازيکنان حريف ايجاد کنند.
بعد از زدن سوت داور، زدنِ سرو بيش از هشت ثانيه به طول انجامد
قصد به سرو (۱) را انجام دهد.
قصد به سرو: اگر توپ، پس از رها شدن يا پرتاب شدن از دست زنندهٔ سرو، بدون برخورد با بدن وى به زمين اصابت کند، اين عمل را ”قصد به سرو“ گويند.
خطاهاى دفاع روى تور
دفاع کننده در فضاى زمينِ حريف، توپ را قبل يا همزمان با اجراء ضربه حمله حريف لمس کند. بازيکن رديفِ عقب، دفاع کامل را انجام دهد يا در دفاع جمعى و کامل شده شرکت داشته باشد يا مدافع، توپ را در فضاى زمين حريف از خارج آنتن دفاع کند. اگر بازيکن مدافع، سرو تيم مقابل را دفاع کند و يا توپ پس از برخورد به دفاع در خارج از زمين فرود آيد.
زمين و خطوط آن
زمين:
زمين واليبال بايد ۹×۱۸ متر بوده، هيچگونه مانعى در آن وجود نداشته باشد. فاصله زمين بازى تا سقف ۷ متر تعيين شده است (تصوير زير).
خطوط زمين:
خطکشى زمين حتماً بايد به عرض ۵ سانتىمتر باشد و کاملاً تا ۳ متر اطراف آن هيچگونه مانعى نباشد (اين فاصله اخيراً به ۵ متر افزايش يافته است
خط وسط:
خطى است به عرض ۵ سانتىمتر که دو زمين را از يکديگر جدا مىکند.
خط يکسوم:
در هر يک از نيمههاى زمين در فاصله سه مترى خط وسط و به موازات آن خطى به طول ۹ متر و عرض ۵ سانتىمتر کشيده مىشود. اخيراً اين خط در هر دو سمت زمين بهصورت ۵ خط مقطع به سمت بيرون زمين امتداد دارد.
منطقه سرويس:
از دو خط ۱۵×۵ سانتىمتر تشکيل شده است. اين دو خط ۲۰ سانتىمتر با خط انتهائى زمين فاصله دارد و درست در راستاى خط طولى زمين کشيده مىشود.
نحوه استقرار بازيکنان در زمين
وقتى سرويس زده مىشود بازيکنان هر دو تيم بايد در دو رديف سه نفرى مستقر شوند. سه نفر رديف جلو که در واقع نزديک تور مىباشند به بازيکنان خط جلوئى معروف هستند. آنها مناطق ۲، ۳ و ۴ را اشغال مىکنند. همچنين سه نفرى که در عقب قرار مىگيرند به بازيکنان خط عقبى شناخته مىشوند و در مناطق ۱، ۶ و ۵ مستقر مىشوند. در شروع مسابقه نحوهٔ استقرار بازيکنان در مناطق مختلف از سوى مربى در ورقه آرايش (ارنج) تيم ثبت مىشود. در اين آرايش بازيکنى که در منطقه ۳ مىباشد در واقع بين بازيکن سمت راست (منطقه ۲) و بازيکن سمت چپ (منطقهٔ۴) قرار مىگيرد. همچنين در خط عقب بازيکن منطقه ۶ نيز در وسط بازيکن منطقه ۱ و ۵ مستقر مىشود. فراگيران مىتوانند آرايش بازيکنان را در تصوير زير ملاحظه کنند. نکته مهم ديگرى که بايد به آن توجه نمود اين است که بازيکنان خط جلو و عقب بايد در يک وضعيت صحيح در زمين مستقر شوند. نحوه ايستادن اين بازيکنان طورى است که الزاماً بايد بازيکن عقب در هر شرايطى عقبتر از بازيکن جلوئى خود باشد.
لازم به ذکر است که پس از اجراء سرويس هر يک از بازيکنان تيمها در هر قسمتى که مايل باشند مىتوانند مستقر شوند.
آرايش تيم (ترکيب
قبل از شروع هر ست، مربى بايد ترکيب تيم خود را روى برگ مربوط بنويسد و تحويل دهد. اين برگ بايد به موقع تکميل و امضاء شود و به داور دوم يا نويسنده تسليم گردد. بازيکنانى که در ترکيب تيم در هر ست نيستند، ذخيرههاى آن ست محسوب مىشوند. وقتى که برگ ترکيب تيم تحويل داده شد اجازهٔ تغيير آن داده نمىشود. چنانچه در شروع ست در وضعيت جاگيرى بازيکنان در زمين بازى و ترکيب اعلام شده اختلاف مشاهده شود، قبل از شروع ست بازيکنان بايد تغيير مکان داده، به همان وضعيت تعيين شده قرار گيرند. در اين حالت تيم جريمه نخواهد شد. اگر شماره يک يا چند بازيکنى که در زمين جاى گرفتهاند، در برگ ترکيب تيم ثبت نشده باشد، اين بازيکنان بدون جريمه شدن بايد از زمين خارج شوند و برطبق ترکيب ارائه شده بازيکنان حقيقى در جاى آنها قرار گيرند.
تغيير آرايش تيم (چرخش:
تيمى که قادر باشد توپ را براى سرويس زدن بهدست آورد، بايد موافق عقربه ساعت تغيير آرايش دهد. تصوير زير نحوهٔ چرخش بازيکنان را نشان مىدهد. لازم به ذکر است، تيمى که توپ را از دست مىدهد هيچگونه چرخشى انجام نمىدهد، و اين حالت تا زمانى حفظ مىشود که تيم نتواند توپ را براى سرويس زدن بهدست آورد
مربى
وظايف مربى:
۱. قبل از مسابقه ، اسامی و شماره بازیکنان تیم خود را در برگ امتیازاتِ مسابقه ثبت یا کنترل مینماید و سپس آن را امضاء میکند.
۲. قبل از شروع هر ست ، برگ آرایش تیم خود را که به موقع نوشته ، امضاء میکند و آن را به نویسنده یا داور دوم تسلیم میکند.
۳. مربی در جریان مسابقه ، پس از خارج شدن توپ از بازی ، درخواست تایم استراحت و تایم اوت را با به صدا درآوردن زنگ یا نشان دادن علامت دستها انجام میدهد (تصویر
جاگيرى بازيکنان در زمين
در لحظهاى که سرو از سوى زننده آن اجراء شود، بازيکنان هر تيم بايد در داخل زمين خود (به استثناء زننده سرو) در دو رديف سه نفرى جاى گيرند. اين دو رديف مىتواند بهصورت منظم يا نامنظم باشد. سه بازيکن نزديکتر به تور، بازيکنان رديف جلو هستند که مناطق دو (سمت راست) و سه (وسط) و چهار (سمت چپ) را اشغال مىنمايد. سه بازيکن ديگر بازيکنان رديف عقب هستند که به ترتيب در مناطق پنج (سمت چپ) و شش (وسط) و يک (سمت راست) مستقر مىشوند. هر بازيکن رديف عقب بايد نسبت به بازيکن رديف جلوى مربوط به خود در فاصله دورتر از تور جاگيرى کند. کنترل و تعيين جاگيرى بازيکنان براساس وضعيت تماس پاهاى آنها با زمين به اين ترتيب انجام مىشود:
حداقل قسمتى از پاى هر بازيکن رديف جلو بايد از پاهاى بازيکن رديف عقب مربوط به خود به خط وسط نزديکتر باشد.
حداقل قسمتى از پاى هر بازيکنِ سمت راست (و يا بازيکن سمت چپ) بايد از پاهاى بازيکن وسط رديف مربوط به خود به خط کنارى سمت راست (و خط کنارى سمت چپ) نزديکتر باشد.
به محض زدن سرو، بازيکنان مىتوانند به هر طرف حرکت کنند و تغيير مکان بدهند.
خطاهاى جاگيرى
بازيکنان يک تيم وقتى مرتکب خطاى جاگيرى مىشوند که در لحظه زدن توپ از سوى سرو زننده در وضعيت جاگيرى صحيح خود نباشند. چنانچه زننده سرو در لحظه زدن توپ مرتکب خطاى سرو شود (پاى او خط انتهائى را لمس کند)، خطاى او بر خطاى جاگيرى ارحجيت دارد و بنابراين زننده سرو مجازات مىشود. چنانچه بعد از زدن سرو، سرو خطا شود (سرو به خارج برود و يا به تور برخورد کند) اين خطاى جاگيرى است که مجازات مىشود. يک جاگيرى خطا، منتج به نتايج زير مىشود:
خطا با از دست دادن رالى (رالى Rally: در بازى واليبال، رفت و برگشت توپ تا حصول نتيجه به ازاء يک امتياز را رالى گويند) مجازات مىشود.
بازيکنان بايد به وضعيت صحيح جاگيرى خود بازگردند.
خطاى چرخش زمانى صورت مىگيرد که زدن سرو بر طبق آرايش و ترتيب چرخش انجام نشده باشد. اين وضعيت مشابه خطاى جاگيرى است.
نويسنده دقيقاً زمانى را که تيم، مرتکب خطاى چرخش شده تعيين مىکند و کليه امتيازاتى که تيم خطا کننده در وضعيت خطا بهدست آورده باطل مىگردد.
در اين حالت امتيازات کسب شده از سوى تيم حريف، معتبر باقى مىماند. چنانچه امتيازات بهدست آمده را از هنگامى که بازيکن، خارج از جاگيرى يا چرخش صحيح باشد، نتوانند تعيين کنند مجازات تيم فقط يک جريمه و از دست دادن رالى است.
تشکيلات داورى
يک مسابقه توسط گروه داوران قضاوت مىشود:
داور اول
داور دوم
نويسنده (منشي
مسئول تابلو امتيازات
چهار نفر خط نگهدار
در واقع يک بازى رسمى در سطح بينالمللى به کمک ۸ نفر اداره خواهد شد.
امور مربوط به حوزه داورى
انتخاب زمين يا سرويس:
قبل از شروع هر مسابقه بين کاپيتانهاى هر دو تيم براى انتخاب زمين يا توپ بهمنظور سرويس زدن، با يک سکه قرعهکشى مىشود، تيمى که برنده قرعه شده برحسب شرايط مسابقه در انتخاب سرو يا زمين آزاد مىباشد.
عبور از خط وسط زمين:
هنگامى که توپ در جريان بازى قرار دارد، چنانچه هر قسمت از بدن بازيکن (به استثناء پاها) زمين مقابل را لمس کند خطا محسوب مىشود. اما چنانچه يک يا هر دو پاى بازيکن روى خط يا در بالاى آن قرار گيرد خطا محسوب نمىشود. با توجه به تصوير زير فراگيران مىتوانند مقررات عبور پا از خط وسط را بهتر مورد بررسى قرار دهند. عبور پا مربوط به بازيکن تيم الف است.
عبور پاهاى بازيکن تيم الف به زمين مقابل خطا محسوب نمىشود.
عبور کامل پا به زمين مقابل خطا مىباشد.
تفاوت بازيکنان خط عقب و جلو:
بازيکنان خط جلو يعنى مناطق ۲، ۳ و ۴ حق حمله و دفاع روى تور را دارند، ولى بازيکنان خط عقب يعنى مناطق ۱، ۶ و ۵ مجاز نيستند در منطقه يکسومِ (۳ متري) زمين به اين کار مبادرت نمايند. در هر صورت بازيکنان خط عقب در منطقه يکسوم نمىتوانند توپى را که از ارتفاع تور بالاتر است به زمين مقابل ارسال کنند، مگر توپ در ارتفاع کمتر از تور باشد. در عوض اين بازيکنان مجاز هستند از پشت منطقه يکسوم در هر وضعيتى توپ را بزنند و آن را مستقيماً به زمين مقابل بفرستند.
امتياز بازى:
در هر ست از مسابقه، وقتى امتياز يکى از تيمها به ۲۵ رسيد در آن ست برنده است. بايد يادآور شد که سقف امتياز در ستهاى اول تا چهارم ۲۵ مىباشد و براى برنده شدن لازم است که يک تيم از تيم مقابل خود دو امتياز جلوتر باشد. در ست پنجم هم مانند ساير سِتها بازى بهصورت رالى (رفت و برگشت توپ بهمنظور کسب امتياز) انجام شود، امتياز براى برنده شدن ۱۵ است و لازم است تيم برنده در اين حالت دو امتياز از تيم مقابل جلوتر باشد (مثلاً ۱۴-۱۶ يا ۱۵-۱۷و ۱۶-۱۸ يا ۱۷-۱۹ تا آخر).
زمانِ استراحت:
وقتى توپ از جريان بازى خارج شد، مربى يا کاپيتان تيم مىتواند با نشان دادن علامت مخصوص (با دستها) به داور اول يا داور دوم نسبت به در نظر گرفتن زمان استراحت اقدام نمايد، چنانچه علامتى داده نشود، داور بدون توجه به درخواست، بازى را شروع خواهد کرد.
در هر ست، هر يک از تيمها حق دارند از دو زمان استراحت که هر کدام به مدت ۳۰ ثانيه مىباشد استفاده نمايند. در مسابقات رسمى بينالمللى و... تيمها از زمان استراحتهاى مختلف ديگرى استفاده مىکنند.
زمان تعويض:
وقتى توپ از جريان بازى خارج شد، مربى يا کاپيتان تيم مىتواند با نشان دادن علامت که با دستها انجام مىشود، نسبت به تعويض بازيکنان مورد نظر اقدام نمايد، در هر ست مسابقه هر تيم مىتواند از شش تعويض استفاده کند
موارد منع
پزشکى
زمانى که توپ در جريان بازى است ممکن است حادثه جدى رخ دهد، که داور (اول يا دوم) بايد فوراً بازى را متوقف نموده و اجازه دهد کمکهاى پزشکى در زمين بازى انجام گيرد. سپس رالى بجا اعلام مىشود.
چنانچه تعويض بازيکن مصدوم به طور قانونى يا استثنائى ميسر نباشد ( قانون محدوديتهاى تعويض و تعويض استثنائي)، براى بهبود آن بازيکن ۳ دقيقه وقت داده مىشود، اما فقط يکبار براى همان بازيکن در آن مسابقه. اگر بازيکن بهبودى حاصل ننمايد، تيمش ناقص اعلام مىشود.
قانونى
هر عمل نابجاى تيم که ادامه بازى را به تعويق اندازد، تأخير در بازى محسوب مىشود و موارد زير شامل اهم آن است:
تأخير در تعويض.
طولانى نمودن وقفهها، بعد از اعلام اتمام آن براى از سرگيرى بازى.
درخواست تعويض غيرقانونى
درخواست نابجا تکرار شود.
تأخير در بازى توسط هر عضو تيم.
مجازاتها براى تأخيرها
اخطار تأخير يا جريمه تأخير مجازاتهاى تيم محسوب مىشوند.
مجازاتهاى تأخير براى سرتاسر مسابقه باقى مىماند.
همه مجازاتهاى تأخير (حتى اخطار تأخير) در برگ امتيازات مسابقه ثبت خواهد شد.
اولين تأخير در مسابقه به توسط هر عضو تيم با اخطار تأخير مجازات مىشود.
دومين تأخير و تأخيرهاى متعاقب آن از هر نوعى و به توسط هر عضو همان تيم و در همان مسابقه، خطا محسوب شده و با جريمه تأخير مجازات مىشود و تيم رالى را از دست مىدهد.
مجازاتهاى تأخير که قبل از شروع يا بين ستها به تيم تعلق مىگيرد در شروع ست متعاقب آن تأخير، اجراء مىشود.
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم آبان ۱۳۹۴ ساعت 9:55 توسط فرامرز شجاعی
|
این وبلاگ حاوی مطالب علمی در رابطه با تربیت بدنی و علوم ورزشی و نویسنده آن کارشناس ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی ؛دارای مدرک مربیگری ملی و داوری ملی ازفدراسیون والیبال جمهوری اسلامی ایران ؛کارشناس تربیت بدنی وتندرستی آموزش وپرورش و مدرس دانشگاه می باشد .